پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف پژوهش حاضر اعتبارسنجی الگوی مدیریت عملکرد اعضای هیئت‏علمی بر اساس مؤلفه‏های سرمایه فکری بوده است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازلحاظ روش، یک روش آمیخته (کمی- کیفی) و ازنظر شیوه گردآوری اطلاعات، توصیفی از نوع پیمایشی بوده است. جامعه آماری شامل دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج (650 نفر) و حجم نمونه آماری بر اساس فرمول کوکران (242= نفر) و روش نمونه‏گیری به‏صورت تصادفی ساده بوده است. ابزار پژوهش، در بخش کمی شامل سه پرسشنامه و در بخش کیفی نیز مصاحبه نیمه ساختارمند بوده است. نتایج به‏دست‏آمده از تجزیه‏وتحلیل داده‏ها با استفاده از آزمون تی تک نمونه‏ای حاکی از تأیید همه ابعاد که به‏منظور تلخیص ابعاد مذکور، با انجام آزمون تحلیل عاملی اکتشافی، 4 عامل «دانش کاری و مدیریت»، «برنامه‏ریزی و ایجاد مهارت‏های حرفه‏ای در امر آموزش و پژوهش»، «ارتباطات مؤثر، شفاف و تعهد سازمانی» و «رفتار متعادل و مدیریت زمان» به‏عنوان متغیرهای عمده مدیریت عملکرد اعضای هیئت‏علمی انتخاب‏شده‏اند، بود. همچنین 3 عامل «انسانی»، «ساختاری» و «ارتباطی» در قالب 9 مؤلفه اصلی به‏عنوان ابعاد و متغیرهای عمدة سرمایه فکری انتخاب گردیدند؛ و بالاخره میزان تناسب الگوی مذکور ازنظر متخصصان نیز در 6 عامل ارائه گردیده است؛ که درمجموع 05/90 درصد واریانس را تبیین کرده‏اند که درصد موردقبول و بالائی قلمداد شده است. همچنین این عوامل 70 تا 100 درصد در سطح خیلی زیاد، زیاد و تا حدودی مورد تأیید متخصصان قرارگرفته و آزمون تحلیل عاملی تأییدی نیز، حاکی از برازش عالی الگوی پژوهش بوده است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف طراحی الگو رهبری اصیل استادان با رویکرد انسان‏گرایی در سازمان‏های آموزش عالی در سال تحصیلی 99-1398، انجام پذیرفت. روش پژوهش ازنظر هدف، کاربردی؛ ازنظر شیوه جمع‏آوری داده‏ها، توصیفی-پیمایشی و ازنظر نوع داده‏ها، ترکیبی از نوع اکتشافی بود. جامعۀ آماری در بخش کیفی پژوهش، خبرگان جامعۀ علمی دانشگاهی و مسئولین دانشگاهی بودند که با استفاده از اصل اشباع نظری و نمونه‏گیری هدفمند، تعداد 20 نفر برای این بخش انتخاب شدند. جامعۀ آماری بخش کمی ، اعضای هیئت‏علمی دانشگاه‏ علوم پزشکی ایران به تعداد 951 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه‏گیری تصادفی طبقه‏ای و نسبتی از طریق فرمول کوکران، تعداد 275 نفر به‏عنوان نمونه انتخاب شدند. گردآوری داده‏ها از طریق مرور مبانی نظری، مصاحبه عمیق و پرسشنامه‏های محقق‌ساخته انجام پذیرفت. روایی و پایایی ابزار، همگی مورد تأیید قرار گرفت. روش تحلیل داده‌ها در بخش کیفی کدگذاری نظری برگرفته از روش نظریه‏پردازی داده بنیاد بود. در بخش کمی، از آزمون‏هایی همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تأییدی و تحلیل عاملی اکتشافی بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که مؤلفه‏های تشکیل‏دهنده رهبری اصیل با رویکرد انسان‏گرایی در سازمان‏های آموزش عالی شامل، مؤلفه‏های خودآگاهی، پردازش متعادل اطلاعات، شفافیت در روابط، عدالت درون‏سازمانی، فرهنگ‏سازمانی، حمایت سازمانی، رفتار شهروند سازمانی، اعتماد درون‏سازمانی، راهبرد مدیریتی و توانمندسازی خود شکوفایی، خودپنداره مثبت، روابط میان فردی، همدلی، اصالت، احترام، استدلال و خردگرایی، اشتیاق شغلی و اعتمادبه‏نفس بود. الگوی ارائه‏شده در پژوهش حاضر از برازش مطلوبی برخوردار بود.