پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده تهیه سؤالات دشوار با الگوریتم‌های محاسباتی پیچیده، منجر به روندهای نابجا مثل راهبردهای آموزش تست­زنی و آمادگی برای آزمون در بین آزمون­شوندگان شده است. داشتن استانداردهای آموزشی دقیق و کاربرد الگوهای رده­بندی کمک می‌‌کند تا ارزشیابی بهتری از برنامه­­های آموزشی، محتوای درسی و همین‌طور پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان به دست آید. در این نوشته به بررسی نمونه­ای کوچک از مجموعه سؤالات چهارگزینه­ای حساب دیفرانسیل در چهارچوب هدف­های رفتاری پرداخته شد که مبتنی بر ترکیب رویکرد بلوم و وب بود؛ هدف معرفی رویکرد توان-پیچیدگی در رده‌بندی سؤالات آزمون‌ها بوده است. 12 سؤال از یک آزمون 30 سؤالی که روی یک نمونه 3409 نفری از دانش‌آموزان اجرا شد که بر اساس رویکرد توان-پیچیدگی رده‌بندی گردید. نتیجه مربوط به 3 سؤال آن در این مقاله آمده است. نتایج نشان داد که سؤالات این آزمون همگی دانش روندی را اندازه می­­گیرند و عمدتاً در سطح 3 پیچیدگی قرار داشته­اند. همچنین 92% سؤالات انتزاعی بوده و برای پاسخ­گویی صحیح به هر سؤال هم‌زمان باید چندین الگوریتم محاسباتی مختلف فراخوانی شوند. سؤالاتی که تنها از یک الگوریتم برای حل آن‌ها استفاده شده و سطوح پیچیدگی کمتری داشته­اند از پارامترهای آماری بهتری مثل مقیاس‌پذیری برخوردار بوده‌اند و تابع آگاهی آن‌ها اطلاعات بیشتری از توانایی آزمون­شوندگان فراهم می‌کردند.

چکیده کیفیت آموزش عالی و بهبود و ارتقاء آن به خودی خود ایجاد نمیشود و مستلزم برنامهریزی علمـی و
عملی است و یکی از وجوه مورد توجه در طراحی و استقرار ساختار مناسب آن بایستی انتخـاب افـراد
شایسته و با صلاحیت در حوزه ارزشیابی و ممیزی کیفیت و آموزش مستمر آنها باشد. پژوهش حاضـر
با هدف شناسایی صلاحیت حرفهای ارزشیابان و ممیزان کیفیت در نظام آموزش عالی و ارائه چارچوب
اولیه نظام صلاحیت حرفهای در 11نهاد/انجمن متولی دارای تجربه ارزشیابی و ممیزی کیفیت آمـوزش
عالی )انجمن ارزیابی استرالیا، انجمن ارزیابی نیوزیلند، انجمن ارزیابی اتحادیه اروپـا، انجمـن ارزیـابی
کانادا، انجمن ارزیابی آلمان، انجمن ارزیابی ژاپن، انجمن ارزشیابی انگلستان، انجمن ارزشیابی آفریقـای
جنوبی، انجمن ارزیابی فنلاند، انجمن بینالمللی توسعهی ارزشیابی، انجمن ارزشیابی دانشگاه میشگان(
با استفاده از شیوه سندکاوی و بررسی تطبیقی انجام شده است. براساس نتایج پژوهش چارچوب اولیـه
نظام صلاحیت حرفهای ارزشیابان و ممیزان کیفیت در نظام آموزش عالی ارائه شده است

چکیده پژوھش حاضر باھدف بررسی و تحلیل اھداف، معیارھا و فرایندھای ارزشیابی و تضمین کیفیت
در ١٧کشور پیشرو و دارای تجربھ در این حوزه )شامل امریکا، کانادا، سوئیس، فنلاند،
انگلستان، اتریش، دانمارک، سوئد، نروژ، آلمان، ھلند، استرالیا، آفریقای جنوبی، ھند، ھنگکنگ،
امارات متحده عربی، عربستان( و با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و بررسی تطبیقی
بر اساس مؤلفھھای تعیینشده انجام شده است.این مؤلفھھا عبارتاند از: نوع فرایند تضمین
کیفیت، اجباری/ داوطلبانھ بودن فرایند، ساختار فرایند)دولتی، نیمھدولتی و غیردولتی(، مراحل
اجرای فرایند، مستندات پشتیبان، تعداد و ترکیب ھیئت ارزیابی، نویسنده گزارش، چرخھ فرایند،
پی گیری نتایج، گروهھای مورد مصاحبھ و سطوح ارزشیابی. در خصوص کاربرد معیارھای
ارزشیابی و تضمین کیفیت مشخص گردید کھ ١١معیار کارکنان حرفھای و آموزشی، فراگیران،
دورهھا و برنامھھای آموزشی و کارآموزی، یاددھی- یادگیری و کارآموزی، بھبود
مستمر)تضمین و توسعھ کیفیت(، ارتباط با صنعت و جامعھ، برون دادھا و پیامدھا، اھداف و
برنامھھا، سازماندھی، مدیریت و رھبری، امکانات، منابع فیزیکی و فناوری، حمایت مؤسسھ
ایدر اکثر کشورھای مورد مطالعھ مشترک بوده است.مقالھ حاضر در راستای انتشار نتایج
حاصل از این مؤلفھھا و معیارھا تدوین شده است

چکیده
این مطالعه با منظور بررسی تأثیر برنامه آموزشی حل مسئله براضطراب امتحان دانشجویان پسر
1390 انجام شد. شرکتکنندگان در این پژوهش 459 نفر از دانشجویان - در سال تحصیلی 89
را (STAI) پسر دانشگاه آزاد واحد سنندج بودند که پرسشنامه اضطراب امتحان اسپلیبرگر
تکمیل نمودند. از بین دانشجویان فوق 50 نفر که بالاترین نمره اضطراب امتحان را دارا بودند
و برای مرحله دوم پژوهش رضایت داشتند، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنت رل
جایگزین شدند. سپس گروه آزمایش، طی ده جلسه، هر هفته دو جلسۀ آموزشی پنج مرحله ای
دیکسون و گلوور برای بهبود مهارت حل مسئله را دریافت نمودند و در پایان دوره هر دو
گروه مجدداً آزمون اضطراب امتحان را تکمیل نمودند. چهار ماه بعد، قبل از امتحانات ترم دوم
تحصیلی مجدداً اضطراب امتحان هر دو گروه ارزیابی شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد
که برنامۀ آموزشی باعث کاهش سطح اضطراب امتحان در گروه آزمایش شد . این کاهش در
پیگری 4 ماهه هم چنان ثابت باقی ماند.

چکیده نظام آموزش عالی کشور و به تبع آن دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان بخشی از این نظام به عنوان موتور
و عامل اصلی تحقق سیاست های توسع ۀ پایدار کشور محسوب می شود . تربیت نیروی انسانی
متخصص، تولید و نشر دانش و ارائه خدمات تخصصی از جمله کار کردهای اصلی نظام در این راستا
هستند. این نظام در صورتی می تواند در تحقق این مهم موفق باشد که از کارایی و اثربخشی و به
عبارت بهتر از کیفیت لازم برخوردار باشد. گام اول در این زمینه شناخت وضعیت موجود، آگاهی از
میزان فاصله آن با وضعیت مطلوب و برنامه ریزی برای رسیدن به وضعیت مورد انتظار (ممکن) است .
راهبرد ی ترین ابزار برای بازنمایی کیفیت و تعالی و ارتقاء آن سازوکار ارزشیابی است . از این رو در
جهت بازنمایی کیفیت دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان بخش قابل توجهی از نظام آموزش عالی لازم
است که سازوکار ارزشیابی جامع، بررسی، طراحی و اجرایی شود. این پژوهش در جهت تحقق این
هدف برنامه ریزی و اجرا شده است. روش پژوهش مورد استفاده روش تحلیلی توصیفی بوده است .
جامعهۀ مورد مطالعه کلیۀ نظام های آموزش عالی دارای تجربه در این حوزه و نمونۀ پژوهش بر اساس
روش نمونه گیری هدفمند از نوع موارد مطلوب، انتخاب شده است. بر این اساس سه سؤال اساسی
مطرح و بر اساس دستاوردها و نتایج پژوهش به آنها پاسخ داده شده است. بر اساس یافته های پژوهش
ساختار جامع ارزشیابی کیفیت دانشگاه آزاد اسلامی در سطوح ستاد و صف، عوامل ( 7 عامل)، ملاک ها
75 ملاک) و نشانگرهای ( 525 نشانگر) ارزشیابی کیفیت و رویکرد مناسب ارزشیابی کیفیت و نحوه )
استقرار آن پیشنهاد شده است. در پایان مؤلفه های 12 گانه نظام ارزشیا بی جامع کیفیت دانشگاه آزاد
اسلامی و اقدام های لازم در خصوص هر مؤلفه، ارائه شده است.

چکیده چکیده ضرورت توجه به یفیک ت آموزش عال از ی اهمیت یا ژهیو برخـوردار اسـت و تضـمین آن بـه عنـوا کـ ین از ی مسائل مهم در یریمد ت آموزش عالی به حساب یـ آیم د.در یـ ا ن راسـتا ، اغلـب نظـام هـا یَآمـوزش عـال ی در هدفها ی اعلامشده خود ادعا دارند که در صدد رسیدن به بهتر نی یتیفیک هستند که از آنان انتظار یم رود. امـا ایآ و ها هیرو ساز و کارها ی مورد اعمال در مؤسسات آموزش عالی یفیک، ت مطلوب را محقق و آن را تضـم نی یم کند؟ پاسخ نیا سؤال مستلزم انجام ممیزی است. ممیزی یکی از روشها ی رایج تضمین کیفیت است کـه در نظامها ی دانشگاهی برای پاسخ به سؤال مذکور مورد استفاده قرار ردیگیم ولی متأسفانه در نظـام آمـوزش عالی ایران هنوز در خصوص آن اقدامی صورت نگرفته است؛ بنابراین ، پیش از هرگونـه اقـدام در خصـوص طراحی و استقرار الگویی برای ممیزی در دانشگاههای کشـور ضـرورت مطالعـه تطبیقـی نظـام هـا ی ممیـزی کیفیت آموزش عالی کشورهای پیشگام در این حوزه احساس یم شود. در این راستا ، تحقیقی با هدف بررسی و تحلیل مفهوم، معیارها و فرایند ممیزی در کشورهای جهان (شامل 15 کشور صـاحب تجربـه در خصـوص ممیزی) و با استفاده از روش بررسی تطبیقی بر اساس مؤلفههای تعیین شده انجام و مقال ۀ حاضـر در راسـتای انتشار نتایج آن تدوین شده است

چکیده چکیده
پژوهش حاضر، با هدف فراارزشیابی ارزیابی کلان عملکرد در سال 1387 انجام شده و ضمن طراحی
پرسشنامۀ آسیب شناسی برای حوزه های ستادی و صف به گردآوری دادهها از 69 حوزه پرداخته است .
روایی پرسشنامه از طریق بررسی نظرات افراد ذیربط مشخص شده است. تجزیه و تحلیل یافته ها از
طریق روش آمار توصیفی صورت گرفته است. فراارزشیابی صورت گرفته، هفت حوزه را پوشش داده
و نتایج حاصل از آن در قالب جداول توصیفی ارائه شده است. یافتههای کلی آسیب شناسی ارزیابی
عملکرد وزارت متبوع، در اکثر موارد حاکی از تناسب نسبی یا عدم تناسب شاخص های عمومی ارزیابی
عملکرد با مأموریت و اهداف حوزه های صف وزارت متبوع بوده و تنها در حوز ة ستادی وزارت با
مأموریت ها و اهداف وزارت، تناسب داشته است . در خاتمه نیز، راهکارهای اجرایی برای بهبود
وضعیت موجود ارزیابی کلان عملکرد وزارت متبوع پیشنهاد شده است.

چکیده در طراحی و ارائۀ آموزش بر اساس دیدگاه سنتی، اغلب این  فرضیه مطرح است که همۀ یادگیرندگان به شیوۀ یکسان و مشابۀ هم یاد می‏گیرند. حاکمیت چنین دیدگاهی بر آموزش و یادگیری، وجود موضوع مهم تفاوت‏ها در سبک‏های شناختی را نادیده می‏گیرد. سبک‌شناختی یک فرد به شکل قابل­ملاحظه‏ای بر شیوه‏ای که اطلاعات در ضمن تفکر و یادگیری عادتاً پردازش می‏شود، اثر می‏گذارد. تأثیر سبک‌شناختی بر شیوۀ پردازش اطلاعات به نوبۀ خود می‏تواند اثرات وسیع و بسزایی بر اثربخشی و کارایی آموزش برجای ‏گذارد. با وجود این، شخص از سبک‌شناختی خود خیلی به درستی اطلاع و آگاهی ندارد؛ زیرا او سبک فرد دیگری را تجربه نکرده است. رویکرد استفاده از سبک‏های یادگیری ـ شناختی در آموزش، رویکردی است که بر توجه به تفاوت‏های فردی در آموزش تأکید می‏کند. دانش در این زمینه به معلمان کمک می‏کند تا با روشی منظم، آموزش‏های انفرادی را در کلاس به ‌کار گیرند. «مک کارتی» (1990) با استفاده از تعریف سبک‏های یادگیری و تغییر دادن آنها، نحوه‏ای از آموزش‏دهی را طراحی کرد که به MAT-4  مشهور است. پژوهش حاضر، به مقایسۀ سیستم آموزش‌دهی مک کارتی با چهار نوع یادگیرنده (4-MAT) با روش سنتی به منظور آزمون دو فرضیۀ «بیشتر بودن» و «پایدار بودن» میزان یادگیری براساس شیوۀ ((4-MAT از میزان یادگیری بر اساس روش سنتی پرداخته است. طرح تحقیق نیمه‌تجربی و از نوع «پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه گواه» است. جامعۀ آماری شامل 136 نفر دانش‏آموز دختر سال سوم علوم انسانی شهر سنندج است که از میان آنان به ‌طور خوشه‏ای 2 کلاس 20 نفره به‌ عنوان نمونه انتخاب شده است. ابزار اندازه‏گیری شامل یک آزمون 120 سؤالی 4 گزینه‏ای است. نتایج پژوهش نشان داد که با اطمینان 97 درصد میزان یادگیری بر اساس سیستم 4- MAT پایدار است و با همین مقدار اطمینان میزان یادگیری بر اساس روش سنتی پایدار نیست؛ در نتیجه، میزان یادگیری بر اساس سیستم 4- MAT از میزان یادگیری براساس روش سنتی پایدارتر است.

چکیده ساز و کار ارزشیابی وسیله­ای است که بدون استفاده از آن، فعالیت­های آموزشی صرفاً «رها کردن تیر در تاریکی» خواهد بود؛ در واقع، استفاده از آن، آگاهی از کژی­ها، کاستی­ها و نواقص نظام را به دنبال خواهد داشت. این سازوکار به دو صورت درونی و برونی انجام می گیرد. این تحقیق، از نوع کاربردی و روش تحقیق آن توصیفی ـ تحلیلی است و هدف از انجام پژوهش حاضر، ارزیابی درونی و برونی درون ـ دانشگاهی گروه آموزشی فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران است. در انجام آن، از ابزارهای کمی (پرسشنامه) و کیفی (مصاحبه و مشاهده) بهره گرفته شده است. جامعه مورد مطالعه شامل پنج زیرجامعه: مدیران گروه (فعلی و قبلی)، اعضای هیئت علمی (5 عضو)، دانشجویان(24 دانشجوی کارشناسی­ارشد و 11 دانشجوی دکترا)، دانش­آموختگان (24 دانش­آموخته با مدرک کارشناسی­ارشد و 16 دانش­آموخته با مدرک دکترا) و کارفرمایان (25 کارفرما) است که با توجه به کوچک بودن جامعه مورد مطالعه و برای بررسی عمیق آن، سرشماری کامل انجام گرفته است. نتایج به دست آمده نشان می دهد، میزان مطلوبیت عوامل شش­گانه مورد ارزیابی در هر دو مرحله با یکدیگر مطابقت دارند؛ بنابراین، ارزیابی برونی درون ـ دانشگاهی، نتایج ارزیابی درونی را تایید می­کند.