پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف از پژوهش حاضر، تدوین و پیاده‏سازی رویکرد آموزش پاسخگو در مدل‏سازی کسب مرجعیت علمی در آموزش پزشکی بود. طرح پژوهش از نوع کیفی با روش داده بنیاد بوده است. جامعه پژوهش گروهی از خبرگان دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی مازندران بودند که 25 نفر از آن‌ها بر اساس اصل اشباع نظری با استفاده از روش نمونه‏گیری هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‏ها از مصاحبه‏های عمیق ساختاریافته استفاده شد. سپس داده‏های جمع‌آوری‌شده با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‏افزار MAXqda 24 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته‏ها حاکی از آن بود که مدل کسب مرجعیت علمی در آموزش پزشکی با رویکرد آموزش پاسخگو دارای 5 بعد به شرح 1. فرهنگ‌سازی و ارزش‌آفرینی، 2. بسترشناسی و ظرفیت‌سازی دانش، 3. تجاری‌سازی و بازار گرایی، 4. ساختار مراکز علمی حوزه‏ی درمان و 5. برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری و 16 مؤلفه به شرح 1. گفتمان‏های نو، 2. فرهنگ خودباوری، 3. فرهنگ نوآوری، 4. فرهنگ آینده‌نگری، 5. تعیین الزامات، 6. اولویت‏های آموزش، 7. مدیریت منابع انسانی، 8. تفکر و برنامه‌ریزی، 9. تجاری‏سازی تولیدات علمی، 10. پایش برنامه‏های تجاری‌سازی، 11. آزادی علمی، 12. ساختارهای توانا ساز، 13. کاربرد فنّاوری‌ها، 14. اجرای مفاد سند نقشه جامع، 15. سیاست‏های کلی نظام سلامت و 16. تحول و نوآوری آموزش علوم پزشکی است. درنتیجه می‏توان گفت که کسب مرجعیت علمی در علوم پزشکی در منطقه مستلزم توجه هم‌زمان به ابعاد آموزش، پژوهش، برقراری زیرساخت‏های لازم در این حیطه است لذا برای کسب مرجعیت علمی باید به دانشگاه‏ها به‌عنوان یک مجموعه یکپارچه نگری است.

چکیده هدف این پژوهش، ارائه مدل استقلال دانشگاهی با رویکردهای دلیل‌گرا و علت‌گرا جهت کارایی دانشگاه‌ بود. این پژوهش‌ از نظر هدف، کاربردی با رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) و با طرح اکتشافی بود که در بخش کیفی از روش مصاحبه نیمه ساختار یافته و در بخش کمی از روش توصیفی استفاده گردید. جامعه آماری در بخش کیفی اساتید خبره در زمینه موضوع پژوهش که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با در نظر گرفتن قانون اشباع، 10 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمی، تمامی اساتید تمام وقت دانشگاه آزاد مازندران بود که بر اساس رتبه علمی تعداد 308 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌ محقق ساخته استقلال دانشگاهی با 73 سوال و پرسش‌نامه کارایی سازمانی پین پریانگ و سینگ سای با 21 سوال استفاده شد. روایی پس از تایید اساتید و پایایی ابزارها رویکرد (دلیل گرا 85/0 ، علت گرا 82/0 و کارایی سازمان 89/0 ) محاسبه و مورد تایید قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی از تحلیل مضمون و جهت تجزیه و تحلیل داده‌های کمی از آزمون های کولموگروف اسمیرنوف، t ، تحلیل عاملی اکتشافی و معادلات ساختاری استفاده گردید. نتایج نشان داد که؛ استقلال دانشگاهی با رویکرد‌های دلیل گرا و علت گرا بر کارایی دانشگاه‌ تاثیر مثبت و معناداری وجود دارد .

چکیده این پژوهش با هدف ارائه مدل جهت تبیین تأثیر هوش‌های رقابتی و تجاری بر تجاری‌سازی ایده‌ها با تأکید بر مزیت رقابتی در دانشگاه‌های نسل سوم انجام ‌شده است. پژوهش حاضر باهدف کاربردی و با رویکرد ترکیبی (آمیخته) با طرح اکتشافی انجام شد.جامعه آماری در بخش کیفی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و با توجه به قانون اشباع 18 نفر انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمی اعضای هیئت‌علمی رسمی و مدرسین مدعو(غیررسمی) دانشگاه در شهر مشهد شامل 2572 نفر بودند که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تعداد 335 نفر از آن‌ها به‌عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شدند.ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته بود که برای حصول اطمینان از روایی بخش کیفی و به‌منظور اطمینان خاطر از دقیق بودن یافته‌ها از دیدگاه پژوهشگر، از نظرات اساتید و خبرگان آشنا با این حوزه و متخصصان دانشگاهی علی‌الخصوص در حوزه کارآفرینی استفاده شد. در بخش کمی نیز به‌منظور گرداوری داده‌ها از 4 پرسشنامه استفاده شد.برای محاسبه روایی پرسشنامه‌ها از روایی محتوا و سازه استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه‌ها توسط خبرگان دانشگاه مورد تائید قرار گرفت. برای بررسی روایی سازه، از دو معیار روایی همگرا و واگرا استفاده شد. نتایج به‌دست‌آمده از بارهای عاملی گویه‌های هر عامل نشان داد، کلیه گویه­ها دارای بار عاملی بیش از 4/0 و میانگین واریانس استخراج‌شده، بالای 5/4 بودند، شرط AVE> 5/0 برای همه متغیرها برقرار است لذا روایی همگرا این متغیرها تائید شد. علاوه بر این، مقادیر جذر میانگین واریانس استخراج‌شده بیشترین مقدار را نشان می‌داد که بیانگر وجود روایی واگرا در بین متغیرهای پژوهش بود. پایایی و پایایی ترکیبی پرسشنامه ها بزرگ‌تر از 5/0 را نشان داد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های بخش کیفی از تحلیل محتوا برای همه متغیرها با مقادیر بالای 7/0 استفاده شد، جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در بخش آمار توصیفی از جداول فراوانی و درصد فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد و در بخش آمار استنباطی، از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، آزمون‌های t تک نمونه‌ای و مستقل، تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون معادلات ساختاری استفاده شد و با استفاده از نرم‌افزار SPSS و Smart Pls تحلیل شد. نتایج نشان داد که: همه ابعاد و مؤلفه‌های متغیرها دارای بار عاملی بالای 5/0 هستند. همچنین نتایج حاصل از تحلیل عامل تأییدی نشان داد که هوش رقابتی با ضریب تأثیر 897/0، هوش تجاری با ضریب تأثیر 649/0 بر دانشگاه کارآفرین تأثیر مثبت و معناداری دارند ولی مزیت رقابتی با ضریب تأثیر 196/0 تأثیری ندارد مدل ارائه‌شده با برآورد برازش کلی GOF دارای برازش مناسب است و مؤلفه‌های حاصل در این پژوهش برای هوش رقابتی در بعد زمینه(آگاهی و دانش و اطلاعات داخلی ،زیرساخت و فناوری) و در بعد فرایند(جمع‌آوری، نگهداری و توسعه اطلاعات،برنامه‌ریزی و تمرکز)و برای هوش تجاری مؤلفه‌های قابلیت‌های تحلیلی ،کیفیت محتوای اطلاعات،استفاده از اطلاعات در فرآیند تصمیم‌گیری،فرهنگ تصمیم‌گیری تحلیلی و مؤلفه‌های شایستگی‌های منحصربه‌فرد و قابلیت حفظ و نگهداری در متغیر مزیت رقابتی تائید گردید.در متغیر دانشگاه کارآفرین 7 مؤلفه حاکمیت و اداره دانشگاه،ساختار و طرح سازمانی، قدرت نفوذ، مدیریت ذینفعان و ارزش‌های جامعه، مرکز رشد و تجاری‌سازی، بین‌المللی سازی ، حمایت و آموزش کارآفرینانه سرمایه‌گذاری تائید گردید.

چکیده هدف این پژوهش ارائه مدل شایستگی اخلاقی با رویکرد اسلامی در دانشگاه­های آزاد استان مازندران بود. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده‌ها آمیخته از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری بخش کیفی پژوهش شامل خبرگان دانشگاهی، بود که با استفاده از روش نمونه­گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب شدند. گروه دوم جامعۀ آماری این پژوهش، شامل کلیه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه­های آزاد استان مازندران که با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چندمرحله‌ای 420 نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. در این پژوهش به‌منظور گردآوری داده‌ها از روش کتابخانه­ای، مصاحبه نیمه ساختاریافته (بخش کیفی) و پرسشنامه محقق ساخته (بخش کمی) استفاده شد. به­منظور محاسبه پایایی از روش پایایی بین دو کدگذار استفاده شد که نتایج بیانگر پایا و روا بودن مصاحبه بود. همچنین، به­منظور بررسی روایی پرسشنامه نیز از روایی صوری، محتوا و سازه استفاده شد و به­منظور محاسبه پایایی از ضریب آلفای کرونباخ که نتایج بیانگر روا و پایا بودن پرسشنامه محقق ساخته بود. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی از طریق تحلیل محتوا و در بخش کمّی از روش­های آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، جداول توزیع فراوانی و نمودار) و استنباطی (مدل­سازی معادلات ساختاری، تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون تی تک نمونه‌ای) استفاده شد. نتایج نشان داد که مؤلفه‌های شایستگی اخلاقی با رویکرد اسلامی، شامل شایستگی در شناخت اخلاقی، شایستگی در حساسیت اخلاقی و شایستگی در تصمیم گیری اخلاقی است.