پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی و سنجش سطح توسعه‏یافتگی و تبیین شکاف بین شهرستان‏های استان اردبیل به لحاظ برخورداری از شاخص‏های آموزشی بود. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و با توجه به ترکیب شاخص‏ها از نوع توصیفی تحلیلی و به دلیل استفاده از پرسشنامه، پیمایشی و از نوع روش همبستگی بود. اطلاعات تعداد 53 شاخص در قالب امکانات فیزیکی فضاهای آموزشی و پرورشی، امکانـات علمـی - آموزشی دانش‏آموزی، پیشـرفت تحصـیلی دانش‌آموزان، شاخص‏های بهره‏وری اقتصادی، شاخص‏های منابع انسانی با مراجعه به سالنامه آماری و به‏صورت کتابخانه‏ای و شاخص‏های نهادی، شاخص‏های غیر شناختی و شاخص‏های فرایندی نیز از طریق پرسشنامه جمع‏آوری‏ شده است. برای جمع‏آوری داده‏های شاخص‏های غیر شناختی و فرایندی کلیه دانش‌آموزان متوسطه دوم استان و به تعداد 60278 با روش نمونه‏گیری طبقه‏ای نسبتی به تعداد 1100 نفر در سال تحصیلی 97-1396 انتخاب شدند بـا اسـتفاده از مدل‏های ویکور و روش وزن دهی آنتروپی به رتبه‏بندی منـاطق آموزش‏وپرورش اسـتان مبادرت گردید. سپس از طریق روش‌های آماری همچون تحلیل رگرسیونی و تحلیل واریانس و با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‏ای به تجزیه‏وتحلیل عوامل مؤثر بر توسعه منـاطق آموزش‏وپرورش استان اردبیل اقدام گردید و درنهایت تأثیرگذارترین شاخص‏ها مشخص شدند. برازش مدل حاکی از آن است که ارتباط بین فضاهای آموزشی - پرورشی، منابع انسانی با پیشرفت تحصیلی و شاخص‏های غیر شناختی، نهادی، فرآیندی و بهره‏وری در سطح 01/0 معنادار است با توجه به نتایج ضریب تعیین، بخش‏های هشت‏گانه داده‏شده میزان 4/99 درصد از تغییرات توسعه مناطق آموزش‏وپرورش استان اردبیل را تبیین می‏کند و 6/0 درصد توسط عوامل ناشناخته تبیین و پیش‏بینی می‏شود. بر اساس یافته‏ها شهر اردبیل ازنظر توسعه‏یافتگی در رتبه اول و شهر اصلاندوز در رتبه آخر قرارگرفته است.