پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده یکی از مباحث مجادله‌آمیز در تاریخ آموزش زبان دوّم/ خارجی، مسئله خطا و تصحیح آن بوده است که منجر به پژوهش‌های مختلفی شده است. به اعتقاد برخی از محققان، بازخورد تصحیحی در کلاس جزئی از فرایند طبیعی یادگیری زبان است و انواع خطاهایی که زبان‌آموزان مرتکب می‌شوند نیز نشانه‌هایی از فرایند تکوین زبان دوم آن‌ها است. ازآنجاکه نظریه‌های مختلف زبان دوم‌آموزی مثل دستور جهانی، تعاملی شناختی و فرهنگی اجتماعی، دربارۀ اهمیت بازخورد تصحیحی دیدگاه‌های متفاوتی دارند، لذا هدف این پژوهش علاوه بر معرفی این نظریه‌ها، توصیف انواع بازخوردها به همراه مثال‌های مختلف در کلاس‌های فارسی آموزان خارجی است. این پژوهش میدانی، از نوع مشاهده کلاسی – تحقیق کلاسی است. در این مقاله، بر منابعی که در فاصله زمانی 1977 تا 2016 به چاپ رسیده‌اند، تمرکز شده است. نتایج بررسی‌ این منابع حاکی از آن است که در کلاس‌های زبانِ دوم‌آموزی به‌طور عام شش نوع بازخورد به نام‌های صریح، غیرصریح، درخواست توضیح، فرازبانی، فراخوانی و تکرار، هم‌چنین در کلاس‌های فارسی آموزان خارجی، علاوه بر این‌ها، دو نوع دیگر به نام‌های «بازخوردِ همدرس» و «تصحیح با تغییر نوبت‌دهی» بکار رفته است.

چکیده چکیده در پیشینۀ آموزش زبان فارسی به غیرایرانیان شاهد این هستیم که دستور دارای بیشترین اهمیت بوده و بر خلاف سیر تکوین ها برنامه ی درسی، همچنان نیـز دارای بیشـترین اهمیـت اسـت . مـادام یکـه دستور محور آموزش زبان فارسی باشد، بحث دبن سطح ی آمـوزش زبـان پیچیـدگی خاصـ ی ایجـاد نمیکن ؛د زیرا سطحبندی محتوای دستوری تابع نیازهای صوری و غیـر ارتبـاطی اسـت و اساسـاً در سطحبندی آموزش زبان توجه چندانی به نیازهای ارتباطی زبانآموز نمیشود، اما اگر بخواهبم زبـان فارسی را به عنوان یک رسانۀ ارتباطی کارامد و متناسب با نیاز فارسیآموزان خارجی آموزش دهیم، چارها ی نداریم جز اینکه به سطحبندی محتوای آموزشی بپردازیم. بررسی بیش از 200 عنوان کتـاب آموزش زبان فارسی به غیرایرانیان نشان یم دهـد کـه مؤلفـان ایـن کتـاب هـا معیـار روشـنی بـرای سطحبندی محتوای آموزشی نداشتهاند. به بیان دیگر، در حال حاضر ، هـیچ معیـاری بـرای تعریـف سطوح آموزش زبان فارسی وجود ندارد و همین باعث شده تا هر مؤلفی بر مبنای تجربه و تعریـف شخصی خود به سطحبندی محتوای آموزش زبان فارسی بپردازد. پژوهش حاضر تلاشی است برای تعریف علمی سطوح آموزش زبان فارسی در هر چهار مهـارت ارتبـاطی گـوش دادن، گفـت وگـو، خواندن و نوشتن. در این پژوهش، پس از معرفی سـطوح اسـتاندارد آمـوزش زبـان دوم /خـارجی، تلاش یم شو د این سطوح متناسب با محتوای زبان فارسی بازتعریف شود؛ بـه اگونـه ی کـه عناصـر دستوری، نقشی، معنایی و مهارتها ی مورد تدریس در یک از سطوح مبتدی، میانی و پیشرفتۀ زبان فارسی معین شود .