مدل پاسخگویی اثربخش دانشگاه های دولتی: مطالعه آمیخته
دوره 13، شماره 44، بهار 1398، صفحه 7-22
https://doi.org/10.22034/jiera.2019.85981
عباس عباس پور، محسن شاکری حسین آباد، حمید رحیمیان، مقصود فراستخواه
چکیده هدف پژوهش حاضر، بررسی ادراک و نگرش اساتید و صاحبنظران نسبت به ابعاد پاسخگویی دانشگاههای دولتی شهر تهران بود. این پژوهش بر مبنای رویکرد آمیخته اکتشافی با مشارکت 309 نفر از اساتید، صاحبنظران، مسئولین آموزش عالی و دانشجویان دکتری در سال 1394 انجام شد. هدف مرحله کیفی کاوش مقولههای مرتبط با پاسخگویی و فراهم نمودن مبنایی برای طراحی پرسشنامه و مدل مفهومی برای استفاده در مرحله کمی بود. تحلیل عاملی مرتبه اول و مرتبه دوم و تجزیهوتحلیل مدل معادلات ساختاری در مرحله کمی مدلی را فراهم نمود که روابط بین عوامل متمایز پاسخگویی اثربخش در دانشگاههای دولتی را نشان میدهد. یافتههای پژوهش، مدلی اکتشافی برای توصیف روابط میان شرایط علی پاسخگویی متوازن به نیازهای ذینفعان، راهبردهای پاسخگویی، ابعاد زمینهای و ویژگیهای محیطی دانشگاههای دولتی و پیامدهای حاصل از آن را ارائه میدهد.
طراحی الگوی تبیین کننده رویکرد مدیران دانشگاهی نسبت به آموزش و بهسازی اعضای هیئت علمی: مدلی برآمده از نظریه ای داده بنیاد
دوره 7، شماره 23، زمستان 1392، صفحه 1-45
آیت سعادت طلب، کورش فتحی، مقصود فراستخواه، اباصلت خراسانی
چکیده این پژوهش فرایند رویکرد مدیران دانشگاهی نسبت به آموزش و بهسازی اعضای هیئتعلمی را با استفاده
از طرح نظامدار نظریۀ داده بنیاد کاوش نموده است. برای این منظور از 21 نفر از سیاستگذاران در عرصه
آموزشعالی، مدیران دانشگاهی، خبرگان حوزه آموزش و بهسازی اعضای هیئتعلمی درزمینۀ تحقیق
مصاحبه به عمل آمد و دادهها از مصاحبهها استخراج شد. نتایج تحلیل دادهها طی سه مرحله، کدگذاری باز،
محوری و انتخابی حاکی از دوازده مقوله کلی بود که در قالب مدل پارادایمی شامل: شرایط علّی (عوامل
فردی: نگرش مدیران دانشگاهی نسبت به آموزش و بهسازی اعضای هیئتعلمی، توانمندیهای مدیران
دانشگاهی و مهارتهای مدیران دانشگاهی و عوامل سازمانی: فرهنگسازمانی، قوانین و مقررات، ساختار
سازمانی و منابع مالی و کالبدی)؛ مقوله کانونی (رویکرد مدیران دانشگاهی نسبت به آموزش و بهسازی
اعضای هیئتعلمی)؛ راهبردهای بهبود رویکرد مدیران دانشگاهی (سطح خرد: "توجه به شایستهسالاری در
مدیریت دانشگاهی، آگاهسازی مدیران دانشگاه نسبت به آموزش و بهسازی و تفویض اختیار" و سطح کلان:
تسهیم تجارب مدیران دانشگاهی، استقلال دانشگاهی و بازنگری و پالایش قوانین و مقررات)، زمینه
(مدیریت و سیاستگذاری کلان آموزشعالی و کنش گری اعضای هیئتعلمی)؛ شرایط مداخلهگر (عوامل
محیطی: نقش دولت، عوامل اجتماعی فرهنگی و عوامل اقتصادی) و پیامدها (پیامد فردی:"رضایتمندی و بالا
رفتن انگیزش اعضای هیئتعلمی" و پیامد سازمانی: بهبود کارایی و اثربخشی، بهبود پاسخگویی و اعتبار و
شهرت سازمانی)، فرایند رویکرد مدیران دانشگاهی نسبت به آموزش و بهسازی اعضای هیئتعلمی و روابط
بین ابعاد مختلف آن را منعکس مینمایند.
تأملی بر استقرار نظام جانشین پروری مدیریت در دانشگاه، مدلی برآمده از نظریۀ داده بنیاد
دوره 6، شماره 19، زمستان 1391، صفحه 7-49
سعید غیاثی ندوشن، محمد حسن پرداختچی، بهروز دری، مقصود فراستخواه
چکیده منابع انسانی نیازهای سازمان را در طی یک دورۀ طولانی برآورده میکنند و جانشینپروری فرایندی برای آمادهسازی و نوسازی این منابع است. این پژوهش فرایند استقرار نظام جانشینپروری مدیریت در دانشگاه را با استفاده از طرح نظامدار نظریۀ داده بنیاد کاوش کرده است. بدین منظور از 17 نفر از سیاستگذاران در عرصۀ آموزش عالی، مدیران فعلی و سابق دانشگاه در سطوح مختلف علمی و اجرایی، صاحبان اثر در موضوع مذکور، متخصصان در حوزۀ منابع انسانی و اعضای هیئت علمی مطلع در زمینۀ تحقیق مصاحبه به عمل آمد و دادهها از مصاحبهها استخراج شد. نتایج تحلیل دادهها طی سه مرحله، کدگذاری باز، محوری و انتخابی حاکی از دوازده مقوله کلی بود که در قالب مدل پارادایمی شامل: شرایط علّی (گفتمانسازی، بینشمندی علمی، بلوغ و نظام پاسخگویی)؛ مقولۀ کانونی (شایستهگرایی)؛ راهبردهای استقرار (توانمندسازی و مدیریت استعداد)، زمینه (جوّ و محیط حمایتی، مشارکت ذینفعان و ثبات)؛ شرایط مداخلهگر (استقلال دانشگاهی) و پیامدها (توانمندسازی)، فرایند استقرار نظام جانشینپروری مدیریت در دانشگاه و روابط بین ابعاد مختلف آن را منعکس میکنند.