پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی شرایط تحقق زیست بوم آموزش و یادگیری الکترونیکی در دانشگاه علامه طباطبائی بر اساس تجارب زیسته اساتید و دانشجویان دانشگاه از آموزش و یادگیری الکترونیکی است

روش: روش تحقیق در این پژوهش کیفی از نوع داده بنیاد بود، که در ادامه با استفاده از مصاحبه با گروه کانونی، داده‌ها توسعه داده شد. قلمرو پژوهش حاضر اساتید و دانشجویان دانشگاه علامه بود که حداقل یک ترم آموزش مجازی را تجربه کرده باشند، روش نمونه‌گیری هدفمند بود . ابزار گردآوری دا‌ده‌ها مصاحبه بود، انجام مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. روش تحلیل داده‌ها از طریق کد‌گذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد.
یافته‏ها: از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش می‌توان به عوامل موثر بر اکوسیستم آموزشی اشاره کرد که شامل سه دسته عوامل انسانی، آموزشی و زیرساختی است، که عوامل انسانی شامل عوامل مربوط به استاد(چالش‌های اولیه، طرح درس، دستیار استاد، ارزیابی عملکرد استاد، ارزیابی عملکرد دانشجو توسط استاد)، عوامل مربوط به دانشجو(ارزیابی وضعیت دانشجو در آغاز و موانع پیشروی دانشجویان) و عوامل مربوط به تعامل(تعامل در آموزش مجازی و تعامل استاد و دانشجو) است. عوامل آموزشی که شامل منابع آموزشی و کتابخانه دیجیتال است. در نهایت عوامل زیرساختی که شامل زیرساخت آموزشی و خدمات فنی و پشتیبانی است.

نتیجه‏گیری: با توجه به یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که تحقق زیست بوم آموزش و یادگیری الکترونیکی نیازمند برنامه‌ریزی مدون و داشتن برنامه برای بخش‌ها‌ و فرایندهای مختلف از دانشگاه در جهت تغییر اکوسیستم حاضر و تطبیق آن با نیازهای جدید است.

چکیده دانشگاه‏‏های علوم پزشکی به‌عنوان سازمان‏های تأمین‏کننده نیروی انسانی نظام سلامت نیازمند رهبرانی اثر‏بخش به‌منظور ارتقاء جایگاه پزشکی کشور بوده‌اند. هدف از انجام مطالعه حاضر، بررسی متون مرتبط با رهبری آکادمیک و تعیین شکاف‏های پژوهشی مرتبط با آن در دانشگاه‏های علوم پزشکی ایران بود. این مطالعه نظام‏مند با بررسی متون مرتبط با رهبری آکادمیک اثر‏بخش در فاصله زمانی سال‏های 2009 تا 2020 در پایگاه‌های داده‌ای اریک، پابمد، اسکوپوس، وب آو ساینس، امرالد، سید، پروکوئست و گوگل اسکالر و با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط برگرفته از سر عنوان‌های موضوعی (مش) انجام گرفت. متون مرتبط انتشاریافته (505 مقاله) بررسی و پس از حذف موارد تکراری تعداد 20 مقاله بر اساس معیار‏های ورود و خروج از مطالعه انتخاب و موردبررسی قرار گرفت. کیفیت مقالات واجد شرایط برای ورود به مطالعه با ابزار مرسکی موردبررسی قرار گرفت. نتایج مطالعه حاضر مؤید آن است که پژوهش‏‏های انجام‌شده در حوزه رهبری آکادمیک در کشورمان عمدتاً مربوط به دانشگاه‏های علوم انسانی است. مطالعات انجام‌شده در زمینه رهبری آکادمیک در دانشگاه‏های علوم پزشکی، بیشتر به بررسی ویژگی‏ رهبران آکادمیک و سبک‏های رهبری پرداخته است. مدیران که عمدتاً پزشک بودند هیچ‌یک از دوره‏های مدیریت و رهبری را نگذرانده‏اند و خود را نیازمند گذراندن این دوره‏ها نمی‏دانند. ازآنجاکه بر اساس یافته‌های این پژوهش تنها یک مطالعه به بررسی چالش‏‏ها و الزامات رهبری آکادمیک اثربخش در دانشگاه‏های علوم پزشکی کشور پرداخته بود انجام مطالعاتی با رویکرد کیفی در زمینه رهبری آکادمیک اثربخش در دانشگاه‏های علوم پزشکی که امکان بررسی عمیق تجارب، عقاید و نگرش رهبران آکادمیک را میسر می‌نماید ضروری بود.

چکیده در بررسی و تحلیل ماهیت استقلال دانشگاهی در نظام­های آموزش عالی، ارزیابی و تبیین رابطه میان دو نهاد دولت و دانشگاه‌ از اهمیت ویژه­ای برخوردار بود. به میزانی که دولت بر سیاست‌گذاری‌های آموزش عالی دخالت و کنترل دارد، به همان تناسب اصل استقلال دانشگاه با چالش روبرو شد. پژوهش حاضر با هدف فهم و تبیین چگونگی حضور و اثرگذاری نهاد قدرت بر آموزش عالی ایران انجام شده است. روش این پژوهش متأثر از رویکرد نورمن فرکلاو، «تحلیل گفتمان انتقادی» بود. اسناد و متون موردمطالعه این پژوهش شامل کلیه متون و منابع نوشتاری و گفتاری است که پیرامون شرایط استقلال دانشگاهی در ایران و در ابعاد چهارگانه استقلال سازمانی، علمی، مالی و استخدامی مطرح بود. با توجه به رویکرد تحلیل گفتمان، روش عملی جمع­آوری داده­ها، مرور اسناد است. یافته­های پژوهش نشان داد، نهاد دولت از طریق عوامل مختلفی بر هر چهار نوع استقلال دانشگاهی در نظام آموزش عالی ایران تأثیر می­گذارد. این عوامل به سه دسته «نظارتی و کنترلی»، «اداری و حقوقی» و «مالی و آموزشی» تقسیم و طبقه­بندی شده­اند. با استناد به یافته­های این پژوهش، مطالبه صنفی و تلاش اجتماع علمی برای غلبه بر سیاست­ها و رویه­های کنونی اعمال قدرت از سوی نهاد دولت بر استقلال دانشگاهی در ایران اکیداً پیشنهاد می‌شود. علاوه بر آن، «تعدیل نگرش‌های سیاسی»، «بازنگری دیدگاه سنتی و دولت­گرا در حکمرانی آموزش عالی» و «تلاش برای احیای استقلال استخدامی دانشگاه‌ها» سه پیشنهاد سیاستی اصلی در احیای استقلال دانشگاهی در ایران قلمداد می‌شود.

چکیده هدف این مقاله بررسی همگرایی دانشگاه های ایرانی با مولفه های دانشگاه در کلاس جهانی می باشد که دانشگاه علامه
طباطبائی به عنوان نمونه مورد مطالعه قرار گرفت. طرح این پژوهش کمی و روش آن توصیفی از نوع پیمایشی است.
ابزار پژوهش پرسش نامه ای محقق ساخته بر اساس مولفه های مطرح شده توسط فیلیپ آلتباخ ) 2007 ، 2009 ( که شامل
مدیریت انعطاف پذیر، پژوهش متعادل، آزادی آکادمیک، امکانات کافی و منابع مالی م یباشند تنظیم شده است می باشد.
جامعه آماری پژوهش اساتید دانشگاه علامه طباطبائی م یباشند و حجم نمونه طبق جدول مورگان 127 نفر بوده که با
توجه به تنوع دانشکده ها از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با تخصیص مناسب بهره برده شده است.
نتایج پژوهش نشان م یدهد که تفاوت میانگین برای مولفه های مدیریت انعطا فپذیر و پژوهش متعادل، آزادی
آکادمیک و امکانات مادی معنادار است و م یتوان بیان نمود که دانشگاه علامه طباطبایی دارای مدیریت انعطا فپذیر،
پژوهش متعادل، آزادی آکادمیک و امکانات مادی متوسط می باشد و تا رسیدن به دانشگاه در کلاس جهانی فاصله دارد.

چکیده منابع انسانی نیازهای سازمان را در طی یک دورۀ طولانی برآورده می‌کنند و جانشین‌پروری فرایندی برای آماده‌سازی و نوسازی این منابع است. این پژوهش فرایند استقرار نظام جانشین‌پروری مدیریت در دانشگاه را با استفاده از طرح نظام‌دار نظریۀ داده بنیاد کاوش کرده است. بدین منظور از 17 نفر از سیاستگذاران در عرصۀ آموزش عالی، مدیران فعلی و سابق دانشگاه در سطوح مختلف علمی و اجرایی، صاحبان اثر در موضوع مذکور، متخصصان در حوزۀ منابع انسانی و اعضای هیئت علمی مطلع در زمینۀ تحقیق مصاحبه به عمل آمد و داده‌ها از مصاحبه‌ها استخراج شد. نتایج تحلیل داده‌ها طی سه مرحله، کدگذاری باز، محوری و انتخابی حاکی از دوازده مقوله کلی بود که در قالب مدل پارادایمی شامل: شرایط علّی (گفتمان­سازی، بینشمندی علمی، بلوغ و نظام پاسخگویی)؛ مقولۀ کانونی (شایسته‌گرایی)؛ راهبردهای استقرار (توانمندسازی و مدیریت استعداد)، زمینه (جوّ و محیط حمایتی، مشارکت ذی­نفعان و ثبات)؛ شرایط مداخله‌گر (استقلال دانشگاهی) و پیامدها (توانمندسازی)، فرایند استقرار نظام جانشین‌پروری مدیریت در دانشگاه و روابط بین ابعاد مختلف آن را منعکس می‌کنند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی کیفیت زندگی کاری و رضایت شغلی اعضای هیئت علمی دانشگاههای علوم
پزشکی و خلیج فارس بوشهر انجام شده است. جامعۀ آماری این تحقیق را 200 نفر از اعضای هیئت علمی
88 به فعالیت اشتغال داشتند، تشکیل دادند که به علت محدود بودن جامعۀ آماری - که در سال تحصیلی 89
از آ نها سرشماری کامل به عمل آمد. ابزار گردآوری داده ها در این تحقیق، دو پرسشنامۀ کیفیت زندگی کاری
والتون و رضایت شغلی میرکمالی ( 1387 ) است. برای تجزیه و تحلیل داده ها با توجه به سؤالات تحقیق از
گروههای مستقل و رگرسیون گام به گام استفاده شد. t روشهای آماری ضریب همبستگی پیرسون، آزمون
یافتههای تحقیق نشان داد که کیفیت زندگی کاری اعضای هیئت علمی دانشگاههای علوم پزشکی و خلیج
فارس در سطح نسبتاً نامطلوبی و رضایت شغلی اعضای هیئت علمی دانشگاههای علوم پزشکی و خلیج
فارس در سطح نسبتاً مطلوبی قرار دارد. با این وجود، وضعیت دانشگاه علوم پژشکی در هر دو مقوله از
خلیج فارس تا حدودی بالاتر بود. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که به ترتیب فضای زندگی کاری،
قانونگرایی در سازمان و تأمین فرصت رشد و امنیت مداوم به عنوان ابعاد کیفیت زندگی کاری با رضایت
شغلی همبستگی چند گانه دارند.