پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده پژوهش حاضر با هدف آموزش خود دلگرم‏ سازی مبتنی بر نظریه آدلر بر خودکارآمدی تصوری و بهزیستی روان‏شناختی دانش‏آموزان دختر مقطع متوسطه انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی و طرح پیش‏آزمون-پس‏آزمون و پیگیری 6 ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش متشکل از کلیه دانش‏آموزان دختر مقطع متوسطه‏ دوم مدارس دولتی شهر تهران بود که در سال 98-1397 مشغول به تحصیل بودند. نمونه‏ی این پژوهش شامل 60 نفر (30 نفر گروه آزمایش و 30 نفر گروه کنترل) بود که با استفاده از روش نمونه‏گیری تصادفی خوشه‏ای انتخاب شدند و سپس گروه آزمایش به مدت 8 جلسه‏ی 90 دقیقه‏ای (هفته‏ای یک جلسه) تحت آموزش خود ‏دلگرم ‏سازی قرار گرفتند و گروه کنترل نیز هیچ آموزشی دریافت نکرد. ابزار استفاده‏شده در این پژوهش شامل مقیاس خودکارآمدی تصوری دانش‏آموزان جینک و مورگان (1999) و مقیاس بهزیستی روان‏شناختی ریف (1989) بود. برای تجزیه‏وتحلیل داده‏ها از روش تحلیل اندازه‏گیری مکرر استفاده شد. نتایج تجزیه‏وتحلیل داده‏ها نشان داد که آموزش خود دلگرم‏ سازی باعث افزایش خودکارآمدی تصوری (01/0 >P) و بهزیستی روان‏شناختی (01/0 >P) دانش‏آموزان شده است و این تأثیر در بهزیستی روان‏شناختی پس از مرحله پیگیری پایدار مانده است. با توجه به اثربخش بودن این آموزش‏ بر افزایش خودکارآمدی تصوری و بهزیستی روان‏شناختی ارائه‏ی این آموزش‏ برای دانش‏آموزان مفید ارزیابی می‏شود.

چکیده مطالعة حاضر با هدف تعیین اثربخشی بستة آموزشی مبتنی بر نرم­افزار چندرسانه­ای ساخت نقشة ذهنی بر مهارت­های شناختیِ درسِ علومِ دانش­آموزان دختر پایة هشتم در سال تحصیلی 96-1395 انجام شده است. روش پژوهش، از نوع آزمایشی با طرح پیش­آزمون_ پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعة آماری پژوهش، کلیة دانش­آموزان دختر پایة هشتم مدارسِ دارای امکانات سخت­افزاریِ شهرِ کرمان بودند، که درمجموع تعداد 40 دانش­آموز با استفاده از روش نمونه­گیری خوشه­ای ­چندمرحله‌ای به‌عنوان نمونه انتخاب و به شیوة تصادفی در دو گروه (20 نفر گروه آزمایش و 20 نفر گروه کنترل) جایگزین شدند. در پیش­آزمون و پس­آزمون همة شرکت­کنندگان، با استفاده آزمون پژوهشگر ساختة مهارت­های شناختیِ درسِ علوم، شامل 60 سؤال چهارگزینه‌ای و 10 سؤال تشریحی، مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش در 10 جلسة دوساعته بستة آموزشی مبتنی بر نرم­افزار ساختِ نقشة ذهنی و گروه کنترل آموزش مرسوم را از طرف معلم دریافت کردند. جهت تحلیل داده­های آماری از تحلیل کوواریانس تک­متغیری (ANCOVA) استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد، دانش­آموزانی که بستة آموزشی مبتنی بر نرم­افزار ساختِ نقشة ذهنی را آموزش دیدند، نمراتِ بالاتری در مهارت­های شناختی کل و همچنین در کلیة سطوح مهارت­های شناختی به‌ویژه مهارت‌های (یادآوری، فهمیدن، کار بستن، تحلیل) کسب کردند. بر اساس نتایج این مطالعه پیشنهاد می­شود، نقشه­های ذهنی به‌عنوان ابزاری جهت فعال کردن یادگیری­های قبلی دانش­آموزان و ایجاد ارتباط بین مفاهیم درسی به‌منظور درک هر چه‌بهتر مطالب، در آموزش و تدریس مورداستفاده قرار گیرند.

چکیده هدف این پژوهش بررسی نقش واسطه‌گری عزت‌نفس در رابطه بین سرمایه اجتماعی و امید تحصیلی دانشجویان نخبه ورزشی است. بدین منظور از روش تحلیل معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش دانشجویان نخبه ورزشی محصل است که در المپیادهای ورزشی دانشجویی کشور طی چهار سال اخیر (از 1391 تا 1395) موفق به دریافت مدال شده‌اند. با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب 349 ورزشکار نخبه از این جامعه انتخاب شدند. برای سنجش متغیرها از پرسشنامه سرمایه اجتماعی مبارکی (1384)، عزت‌نفس روزنبرگ (1965) و مقیاس امید تحصیلی سهرابی و سامانی (2011) استفاده شده است. تجزیه‌وتحلیل آماری داده‌ها به کمک نرم‌افزار آماری ایموس صورت گرفته است. نتایج نشان داد که از بین مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی، مؤلفه‌های مشارکت اجتماعی، حمایت اجتماعی و انسجام اجتماعی به‌طور مستقیم منجر به افزایش امید تحصیلی می‌شوند. در بررسی آثار غیرمستقیم نیز مشخص شد که دو مؤلفه‌ حمایت اجتماعی و روابط متقابل از طریق افزایش عزت‌نفس منجر به بالا رفتن امید تحصیلی می‌شوند. با محاسبه‌ شاخص‌های برازش مشخص شد که مدل پژوهش تطابق مناسبی با داده‌ها دارد. سرانجام، این نتایج در پرتو پیشینه به بحث گذاشته شده است و تلویحات نظری و کاربردی یافته‌ها ارائه شده است.

چکیده پژوھش حاضر باھدف بررسی رابطھ بین متغیر درگیری شناختی با متغیرھای خودنظمجویی تحصیلی و ھیجان ھای پیشرفت بر
روی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه در شھر تھران انجام گرفت. اعضای نمونة جامعة آماری شامل ٢٥٠نفر از دانشجویان
کارشناسی ارشد ) ١٠١پسر و ١٤٩دختر( بودن کھ بھ روش نمونھگیری در دسترس از بین دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه
علامھ طباطبایی انتخاب شدند. بھ منظور جمعآوری دادهھا پرسشنامة درگیری شناختی پینتریچ، پرسشنامة ھیجان ھای پیشرفت
پکران و پرسشنامة خودنظمجویی تحصیلی پینتریچ و دیگروت مورد استفاده قرار گرفت. سپس از طریق نرمافزار SPSS-٢١
تجزیھ و تحلیل دادهھای آماری در دو سطح توصیفی و استنباطی انجام شد. نتایج آماری استنباطی نشان داد کھ بین درگیری
شناختی بھ عنوان متغیر وابستة تحقیق و ھیجان ھای پیشرفت رابطة معنادار آماری وجود دارد. این ارتباط معنادار بین درگیری
شناختی و ھردو جنبھ از ھیجان ھای پیشرفت )ھیجان ھای مثبت و ھیجان ھای منفی( بھطور مجزا برقرار است. بھ این صورت
کھ درگیری شناختی با ھیجان ھای پیشرفت رابطة مثبت و مستقیم ) (r=٠.١٩٤و با ھیجان ھای منفی پیشرفت رابطة منفی و
معکوس ) (r= -٠.٤٦٩دارد. ھمچنین نتایج دیگر تحقیق نشان داد کھ درگیری شناختی با متغیر مستقل دیگر پژوھش یعنی
خودنظمجویی تحصیلی نیز رابطة مستقیم و معناداری ) (r=٠.٤٤٦دارد.

چکیده پژوهش حاضر باهدف بررسی وضعیت موجود صلاحیت‌های فناورانه دانشجو معلمان بر اساس استانداردهای یونسکو انجام گرفت. روش این پژوهش از نوع، توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری، شامل دانشجو معلمان مقطع کارشناسی دانشگاه تربیت دبیر فنی شهید رجایی بود. نمونه‌های تحقیق دانشجو معلمانی بودند که در نیمسال آخر تحصیلی و در آستانه فارغ‌التحصیلی به سر می برده و به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. حجم نمونه نهایی بر اساس دیدگاه کلاین (2003)، 65 نفر در نظر گرفته شد. ابزارهای پژوهش شامل؛ الف) پرسشنامه سنجش صلاحیت‌های فناورانه دانشجو معلمان بر اساس استاندارد یونسکو ب) پرسشنامه آزمون عملکردی و چک لیستی برای سنجش وضعیت موجود، بود. در تجزیه و تحلیل داده‌ها از دو روش آمار توصیفی و استنباطی (آزمون کولموگروف اسمیرنوف و t تک گروهی) استفاده شد. نتایج نشان داد که وضعیت موجود صلاحیت‌های فناورانه دانشجو معلمان بر اساس استانداردهای یونسکو در هر سه مؤلفه سواد فناوری، تعمیق دانش و خلق دانش در سطح متوسط به پایین قرار دارد. همچنین میانگین سؤال کلی تحقیق 18/2 به دست آمد که با استفاده از آزمون t معنادار بوده و در دامنه متوسط به پایین قرار دارد.

چکیده هدف پژوهش حاضرتعیین رابطه مسند مهارگری و خودکارآمدی با انگیزش تحصیلی دانش‏آموزان بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه دانش­آموزان رشته علوم تجربی سال آخر دبیرستان­های دخترانه و پسرانه دولتی بود که در سال تحصیلی 93-92 در تهران مشغول تحصیل بودند. جهت انتخاب نمونه از روش نمونه‏گیری خوشه ای چندمرحله ای استفاده شد. با توجه به طرح پژوهش 200 نفر انتخاب و به مقیاس انگیزش تحصیلی (والرند و همکاران، 1989)، مقیاس درونی بودن، افراد قدرتمند و شانس (لوینسون، 1981)، و پرسشنامه خودکارآمدی تعمیم یافته (جاج و همکاران، 1998) پاسخ دادند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان دادند دو متغیر مسند مهارگری و خودکارآمدی توانایی تبیین 13 درصد از واریانس انگیزش درونی، 7 درصد از واریانس انگیزش بیرونی و 9 درصد از واریانس بی‏انگیزشی را دارند. در پایان، یافته­ها بر مبنای اهمیت انگیزش تحصیلی در پیشرفت تحصیلی دانش‏آموزان مورد بحث قرار گرفت. 

چکیده
به منظور بررسی اثرات آموزش بحث گروهی و ایفای نقش بر توانا یی ابراز وجود 68
دانش آموز ( 34 پسر و 34 دختر) پایۀ دوم راهنمایی شهر همدان به روش خوشه ای چند
مرحله ای انتخاب و در قالب یک طرح پیش آزمون پسآزمون دوگروهی مورد بررسی قرار
گرفتند. ابتدا با استفاده از پرسشنامه جرئت ورزی پیشآزمون اجرا و سپس مهارت جرئتورزی
برای یک گروه با روش بحث گروهی و برای گروه دیگر با روش ایفای نقش آموزش داده
وابسته t شد. در بخش آخر آزمایش پس آزمون اجرا شد. تحلیل نتایج با استفاده از آزمونهای
مستقل نشان داد هر دو روش آموزشی بحث گروهی و ایفای نقش بر مهارت های t و
جرئتورزی اثرگذارند، اما از نظر میزان تأثیرگذاری بر توانایی ابراز وجود تفاوتی بین
روشهای بحث گروهی و ایفای نقش وجود نداشت. به نظر می رسد در بحث گروهی و ایفای
نقش فرایندهای شناختی و عاطفی تغییر کرده و از این رو توانایی ابراز وجود تحت تأثیر قرار
م یگیرد.

چکیده چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش برنام ۀ کاهش استرس مبتنی بـر ذهـن آگـاه ی بـر اضـطراب امتحان دانشآموزا ن است. روش پژوهش از نوع آزما شی ی با طرح یپ شآزمـو ن ـ پـس آزمـون بـا گـروه کنترل است. جامع ۀ آماری پژوهش را کلیۀ دانشآموزان پسر مقطـع یپـ شدانشـگاه ی شـهر شـهریار در سالتحص یلی 92-1391 تشکیل یم دادند که از میان آنها با استفاده از روش ریگ نمونه ی تصـادفی سـاده، دانشآموزان ک ی ه نمرات اضطراب امتحان بالایی داشتند (یک انحراف معیار بالاتر از میانگین گروه)، 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جـایگزین شـدند . به گروه آزمایش، 8 جلسه برنام ۀ کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاه ی آموزش داده شد. برای جمعآوری ها داده از پرسشنام ۀ اضطراب امتحان اسپیلبرگر استفاده شد. داده ها از طریـق آزمـون آمـاری کواریـانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که فرض یۀ پژوهش مبنـی بـر تـأثیر آمـوزش برنامـ ۀ کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاه ی بر اضطراب امتحان دانشآموزان مورد تأییـد قـرار گرفتـه اسـت و دانشآموزان گروه آزمایش نسبت به دانشآموزان گروه کنترل در پسآزمون به طور معناداری اضـطراب امتحان کمتری داشتند. پس یم توان نتیجه گرفت که آموزش برنام ۀ کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگـاه ی در کاهش اضطراب امتحان دانشآموزان تأثیر معناداری دارد

چکیده این پژوهش به منظور بررسی اثرات مستقیم و غیر مستقیم مؤلفه ­های انگیزشی بر پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان سیستم آموزش از دور انجام گرفت. جامعۀ آماری این پژوهش را دانشجویان ترم سوم و بالاتر دانشگاه پیام نور در نیمسال دوم سال تحصیلی 89 ـ 1388 تشکیل می‏داد که در سراسر کشور در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا  در رشته‏های مختلف مشغول تحصیل بودند. روش نمونه‏گیری از نوع خوشه­ای چند مرحله­ای بود. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی ـ مورگان، با در نظر گرفتن خطای 05/0 = α و خوشه­ای بودن روش نمونه­گیری برابر 476 نفر محاسبه شد که به ترتیب از دانشگاه­ پیام نور استان تهران، استان گیلان و استان اردبیل، 283 نفر معادل 59 درصد ، 118 نفر معادل 25 درصد و 75 نفر معادل 16 درصد انتخاب شدند. روش پژوهش از نوع مطالعات توصیفیـ همبستگی بود. برای جمع‏آوری داده­ها، بخشی از پرسشنامهْ راهبردهای انگیزش برای یادگیری (MSLQ) ساختۀ پینتریچ، اسمیت، گارسیا، و مک­کیچی مربوط به مقیاس انگیزش استفاده شد. پایایی پرسشنامه در این مطالعه با روش آلفای کرونباخ برابر 86/0 محاسبه شد. همچنین نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که بارهای عاملی گویه­های پرسشنامه در تبیین مؤلفه­ها از نظر آماری معنادار هستند. یافته ­های پژوهش نشان داد که مدل پژوهش، 56 درصد واریانس پیشرفت تحصیلی را تبیین می‏کند. بالاترین ضریب مسیر بین خودکارامدی و جهت­گیری درونی هدف ( 96/0 = β، 5/14 = t، 01/0 < P)؛ پس از آن بین اضطراب امتحان و جهت‏گیری بیرونی هدف ( 78/0 = β، 3/8 = t، 01/0 < P) به دست آمد. اما ضریب مسیر محاسبه شده بین جهت­گیری بیرونی هدف و پیشرفت تحصیلی ( 02/0- = β، 41/0- = t، 05/0 > P) معنادار نبود.