پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف: دانشگاه به عنوان موتور محرک نوآوری، نقش کلیدی در پرورش نخبگان و توسعه علم نافع ایفا می‌کند. در محیط تکنولوژیکی پویای امروز، نوآوری باز می‌تواند مزیت رقابتی دانشگاه‌ها را از طریق بهره‌گیری از ایده‌های داخلی و خارجی و مسیرهای بازاریابی متنوع افزایش دهد. با این حال، آموزش عالی ایران با چالش‌هایی مانند ناکارآمدی در حل مسائل راهبردی جامعه و کمبود زمینه‌های اجرایی برای نوآوری مواجه است. بر این اساس، پژوهش حاضر به طراحی الگوی پارادایمی مهارت‌های مورد نیاز برای توسعه نوآوری باز در دانشگاه‌ها می‌پردازد. روش: در این پژوهش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با 11 صاحب‌نظر در حوزۀ نوآوری باز و آموزش عالی با نمونه‌گیری هدفمند جمع‌آوری گردید. روایی ابزار از طریق اعتبار محتوایی و پایایی از طریق بازبینی توسط مشارکت‌کنندگان تأمین شد. تحلیل متن مصاحبه‏ها با روش سیستماتیک (Struss & Corbin, 1990) با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA2022 صورت گرفت. یافته‏ها: نتایج نشان داد که مهارت‌های مورد نیاز برای نوآوری باز در دو دستۀ سخت (دانش تخصصی، مدیریت دانش، مدیریت پروژه، و...) و نرم (خودآگاهی، مهارت ارتباطی، مذاکره، و...) قرار می‌گیرند. الگوی پارادایمی استخراج‌شده شامل سه مؤلفۀ اصلی شرایط، تعاملات و پیامدها بود. نتیجه‏ گیری: این پژوهش تأکید می‌کند که توسعۀ نوآوری باز نیازمند رویکردی چندبُعدی است و الگوی پیشنهادی چهارچوبی برای برنامه‌ریزی ارائه می‌دهد. بر این اساس پرورش هر دو دسته مهارت‏ها در افراد درگیر در فرایند نوآوری، امری حیاتی است. پیشنهاد می‌شود دانشگاه‌ها برنامه‌های آموزشی برای تقویت مهارت‌ها، ترویج فرهنگ نوآوری، و توسعه شبکه‌های همکاری را در دستورکار قرار دهند تا اکوسیستم نوآورانه‌ای ایجاد شود.