پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف: هدف این پژوهش، بررسی نقش واسطه‌ای کمک­طلبی تحصیلی در رابطۀ بین امید به تحصیل و بهزیستی تحصیلی در دانش‌آموزان بود. روش: این پژوهش برحسب هدف، کاربردی و برحسب شیوۀ گردآوری اطلاعات، توصیفی-همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش، شامل تمامی دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطه شهر شیراز در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از بین آن‌ها 516 دانش­آموز (223 پسر و 293 دختر) با استفاده از روش نمونه­گیری خوشه­ای تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به پرسش­نامه­های امید به تحصیل خرمایی و کمری (1396)، بهزیستی تحصیلی (Tuominen-Soini et al., 2012) و کمک­طلبی تحصیلی (Ryan & Pintrich, 1997) پاسخ دادند. برای تحلیل داده‌ها، از روش تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 استفاده شد. یافته‏ها: یافته­ها نشان دادند که امید به تحصیل دارای با پذیرش کمک­طلبی رابطه مستقیم و معنا­دار (01/0=p، 64/0=β) و با اجتناب از کمک­طلبی رابطه منفی و معنادار (009/0=p، 49/0-=β) داشت. در حالی که اجتناب از کمک­طلبی با بهزیستی تحصیلی رابطه معنا­دار نداشت (15/0=p، 12/0-=β)، رابطه پذیرش کمک‌طلبی با بهزیستی تحصیلی مستقیم و معنا­دار بود (005/0=p، 50/0=β). همچنین، امید به تحصیل به‌صورت غیرمستقیم، از طریق اجتناب از کمک‌طلبی (02/0= p، 11/0=β) و پذیرش کمک­طلبی (008/0=p، 33/0=β) و تأثیر هم‌زمان این دو (009/0=p، 39/0=β)، با بهزیستی تحصیلی منفی و معنادار بود. نتیجه‏ گیری: درنتیجه، یافته­ های پژوهش حاضر بیانگر اهمیت توجه به نقش امید به تحصیل و کمک­ طلبی تحصیلی در افزایش بهزیستی تحصیلی دانش­ آموزان است.