پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از استعاره‌های شناختی در فرایند تدریس و نقش آن در ارتقای درک مفاهیم آموزشی توسط دانش‌آموزان، با روش مرور نظام‌مند و رویکرد روایتی بر مبنای چارچوب سیلوا انجام شده است. روش: این مطالعه به روش مرور نظام‌مند و روایتی انجام شد. داده‌ها با جستجوی هدفمند در پایگاه‌های Google Scholar، ScienceDirect و نورمگز، بر اساس کلیدواژه‌های مرتبط با استعاره‌های شناختی در آموزش، گردآوری شد. جامعه آماری شامل مقالات منتشرشده بین سال‌های 2000 تا ۲۰۲۳ بود. پس از غربالگری چندمرحله‌ای شامل حذف مقالات نامرتبط و تکراری، ۲۲ مقاله منتخب بر اساس معیارهای ورود و هم‌راستایی با اهداف پژوهش انتخاب شدند. تحلیل محتوای کیفی بر اساس رویکرد موضوعی انجام شد تا مضامین اصلی استخراج و مقالات در شش محور موضوعی طبقه‌بندی شوند: نقش استعاره‌های شناختی در یادگیری، تأثیر زمینه‌های فرهنگی، طراحی هدفمند استعاره‌ها، ارتباط با سواد دیجیتال، کاربرد در مفاهیم محاسباتی، و تقویت تفکر خلاق. یافته: نتایج تحلیل‌ها نشان داد که استفاده هدفمند، خلاقانه و متناسب با محتوای درسی از استعاره‌های شناختی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در تسهیل فهم مفاهیم پیچیده، افزایش انگیزش یادگیری و تعمیق مشارکت شناختی دانش‌آموزان داشته باشد. نتیجه‌گیری: بر این اساس، طراحی آموزشی مبتنی بر استعاره و توانمندسازی معلمان در بهره‌گیری از آن، گامی مؤثر در بهبود کیفیت تدریس و یادگیری به شمار می‌رود.