آزمون روابط علی اضطراب تحصیلی بر اساس ادراک محیط کلاس با میانجی‌ سبک‌های مقابله‌ای در دانش‌آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، ‌دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی آزاد اسلامی، واحد رودهن، ایران

3 دانشیار گروه روان‌شناسی‌، ‌دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، ایران

چکیده

هدف مطالعه حاضر ارائه الگوی ساختاری به‌منظور پیش‌بینی اضطراب تحصیلی بر اساس ادراک محیط کلاس با میانجی‌ سبک‌های مقابله‌ای در دانش‌آموزان بود. روش پژوهش از نوع توصیفی- همبستگیو جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه مدارس دولتی تهران در سال تحصیلی 96-1395 بود. روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و حجم نمونه شامل 480 دانش‌آموز بوده است. دانش‌آموزان به پرسشنامه‌های ادراک محیط کلاس فراسر، فیشر و مک‌روبی (1996)، سبک‌های مقابله ﺍﻧﺪﻟﺮ ﻭ ﭘﺎﺭﻛﺮ (1990) و اضطراب مدرسه ابوالمعالی و همکاران (1994) پاسخ دادند. برای تحلیل داده‌ها از روش الگویابی معادلات ساختاری و برای بررسی روابط علّی میان متغیرهای مکنون موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد مؤلفه‌های ادراک محیط کلاس و مؤلفه‌های اضطراب تحصیلی به‌صورت منفی همبسته بودند و سبک مقابله هیجان مدار به‌صورت مثبت با مؤلفه‌های اضطراب تحصیلی همبسته بود، اما بین سبک مقابله مسئله مدار و اجتنابی با اضطراب تحصیلی رابطه معناداری یافت نشد. همچنین ادراک محیط کلاس با میانجی سبک‌های مقابله، اضطراب تحصیلی در دانش‌آموزان دختر را پیش‌بینی می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


اباذری، ع. (1390). رابطه خودپنداشت و اضطراب مدرسه در مدارس دوره راهنمایی بندپی شهرستان بابل. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مشاوره مدرسه، دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران.

ابوالمعالی، خ.؛ درتاج، ف.؛ سلکی، م. و صالح صدق پور، ب. (1372). پایاسازی، اعتباریابی و هنجاریابی مقیاس اضطراب مدرسه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته روان‌شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی تهران.

بهمن، ب.؛ کیامنش، ع. ر. و ابوالمعالی، خ. (1392). مقایسه اضطراب مدرسه و مؤلفه‌های آن در دانش‌آموزان پایه چهارم در دو سیستم ارزشیابی سنتی و توصیفی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، سال دهم، 2(12)، 93-107.

جهانگیر پور، م. و کاوند، م. (1392). رابطه بین شیوه‌های مقابله‌ای هیجان مدار و مسئله مدار با سلامت روان در دانش‌آموزان. ششمین همایش بین‌المللی روان‌پزشکی کودک و نوجوان، تبریز.

حسنی، م.؛ فتحی آشتیانی، ع. و رسول‌زاده طباطبایی، ک. (1391). مقایسه طرح‌واره‌های ناﺳﺎزﮔﺎر اوﻟیه و شیوه‌های فرزندپروری ادراک‌شده در زوﺟﻴﻦ ﺑﺎ ﺳﺒﻚﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ مسئله ﻣﺪار و ﻫﻴﺠﺎن ﻣﺪار. ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم رﻓﺘﺎری، 6(3)، 231-235.

رحیمی‌نژاد، ع. و رحیمی‌نژاد، م (1393). رابطه عملکرد خانواده و نیازهای روان‌شناختی با سلامت روانی نوجوانان. فصلنامه خانواده، 10(37)، 99-111.

رستگار، ا.؛ زارع، ح.؛ سرمدی، م. ر. و حسینی، ف. (1393). نگاهی تحلیلی به ادراک دانشجویان از ساختار کلاس درس و اهمال‌کاری تحصیلی: مطالعه تطبیقی دوره‌های آموزش سنتی و مجازی دانشگاه تهران. فصلنامه علمی پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 4(4)، 151-164.

طاهری، ر.؛ زندی قشقایی، ک. و هنرپروران، ن. (1391). ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺍﻟﮕﻮﻫﺎﻱ ﺍﺭﺗﺒﺎﻃﻲ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺧﻮﺩ ﭘﻨﺪﺍﺭﻩ ﺑﺎ ﺳﺒﻚﻫﺎﻱ مقابله‌ای ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻥ ﺩﺧﺘﺮ ﻭ ﭘﺴﺮ ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻋﺎﻟﻲ ﺍﺭﻡ ﺷﻴﺮﺍﺯ. ﺍﺭﻣﻐﺎﻥ ﺩﺍﻧﺶ، ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﭘﮋﻭﻫﺸﻲ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻋﻠﻮﻡ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻳﺎﺳﻮﺝ. 17(4)، 359-369.

غضنفری، ف. و قدم پور، ع. (1387). بررسی رابطه راهبردهای مقابله‌ای و سلامت روانی در ساکنین شهر خرم‌آباد. فصلنامه اصول بهداشت روانی، 10(37)، 47-54.

قریشی راد، ف. (1389)، اعتباریابی مقیاس مقابله با موقعیت‌های استرس‌زای اندلر و پارکر، مجله علوم رفتاری، 4(1)، 1-7.

میر کمالی، م. (1373). روابط انسانی در مدرسه. فصلنامه مدیریت در آموزش‌وپرورش.7(1)، 6-12.

نقش، ز. و رمضانی خمسی، ز. (1396)، ادراک از محیط یادگیری کلاس و هیجان تحصیلی: تحلیل چند سطحی کلاس ریاضی. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، 8(1)، 105-119.

نیکدل، ف.؛ کدیور، پ.؛ فرزاد، و. و کریمی، ی. (1389). بررسی شاخص‌های روان‌سنجی پرسشنامه ادراک از کلاس، فصلنامه علمی-پژوهشی اندازه‌گیری تربیتی، 1(1)، 31-53.

هاشمی، ن. (1393). ارتباط ادراک از ساختار کلاس و هیجانات پیشرفت با اضطراب امتحان ریاضی دانش‌آموزان سال اول متوسطه دبیرستان‌های دولتی شهر شیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی. دانشگاه آزاد واحد مرودشت

هاشمی، ز. و جوکار، ب. (1392). مدل یابی علی تاب‌آوری هیجانی: نقش دل‌بستگی به والدین و همسالان؛ راهبردهای مقابله‌ای و تنظیم شناختی هیجانات. مجله مطالعات روان‌شناختی، 9(1)، 22-29.

Abazari, A. (2012). The Relationship between Self-Conception and School Anxiety in the Schools of the Bunding School of Babylon. Dissertation for Master's Degree in School Consultation, School of Psychology, Tehran University. [Persian]

Andermen, E. M. & Midgley, C. (1997(. Changes in achievement goal orienta-tions and perceived classroom goal structures across the transition to middle level schools. Contemporary Educational Psychology, 22, 269–298.

Bahman, B,. Kaymanesh, A., Abol-Ma'ali, kh. (2013). Comparison of school anxiety and its components in fourth grade students in both traditional and descriptive evaluation systems. Research in Curriculum, 2 (12), 93-107. [Persian]

Bentler, P. M. (1995). EQS structural equations program manual (Vol. 6). Encino, CA: Multivariate software.

Berkel, H. (2009). The Relationship between Personality, Coping styles and Stress, Anxiety and Depression. Unpublished Doctoral dissertation, University of Canterbury.

Goodwin, K. C. (2013). The Aesthetic Experiences Of Public School Teachers: A Study Of The Physical Environment Of Schools Through The Lens Of The Organizational Aesthetics Framework.

Cohen, M., Ben-Zur, H., Rosenfeld, M. J. (2008). Sense of Coherence, Coping Strategies, and Test Anxiety as Predictors of Test Performance among College Students. International Journal of Stress Management, 15(3), 289–303.

Dorman, J, P. (2009). Partitioning the variance in scores on classroom environment instruments. Australian Journal of Educational & Developmental Psychology. 9, 18-31.

Field, A. (2006).Discovering Statistics using SPSS. (2th ed),London; Sage.

Folkman, S., & Lazarus, R. (1985). If it changes it must be a process: Study of emotion and coping during rthree stages of a college examination. Journal of Personality and Social Psychology, 48, 150-170.

Fraser, B. J., McRobbie, C. J., & Fisher, D. (1996). Development, validation and use of personal and class forms of a new classroom environment questionnaire. In Proceedings Western Australian Institute for educational research forum.

Friedel, J. M., Cortina, K. S. Turner, J. C., Midgley, C. (2007). Achievement goals, beliefs and coping control, and state anxiety. Cognitive Behaviour Therapy, 39 (1), 64-71

Gentzler, A. L., Contreras‐Grau, J. M., Kerns, K. A., & Weimer, B. L. (2005). Parent–child emotional communication and children's coping in middle childhood. Social Development14(4), 591-612.

Ghazanfari, F., Ghadampour, A. (2008). The Relationship between Coping Strategies and Mental Health in Residents of Khorramabad City. Quarterly Journal of Mental Health, 10 (37), 47-54. [Persian]

Harrington, D. (2009). Confirmatory Factor Analysis, Oxford & New York, Oxford University Press

Hashemi, N. (2014). Relationship between Perception of Class Structure and Excitement of Progress with Anxiety Test of Mathematics Students in Secondary High Schools of Public High Schools in Shiraz. Master's Degree in Educational Psychology. Azad University of Marvdasht Branch. [Persian]

Hashemi, Z., Jokar, b. (2013). Modeling Emotional Resilience: The Role of Attachment to Parents and Peers; Coping Strategies and Cognitive Adjustment of Emotions. Journal of Psychological Studies, 9 (1), 22-29. [Persian]

 Hasni, M., Fathi Ashtiani, A., Rasoulzadeh Tabatabaei, K. (2012). Comparison of early maladaptive schemas and perceived parenting practices in couples with problem solving and emotion-focused coping styles, Journal of Behavioral Sciences, 6 (3): 231-235. [Persian]

Ingul, J. M., & Nordahl, H. M. (2013). Anxiety as a risk factor for school absenteeism: what differentiates anxious school attenders from non-attenders?. Annals of general psychiatry12(1), 25.

Jahangir Pour, M.; Kavand, M. (2013). The relationship between emotional-oriented coping and problem-oriented coping strategies with students' mental health. 6th International Conference on Child and Adolescent Psychiatry, Tabriz. [Persian]

Kalantar Ghorayshi, M., Rezayi Kargar, F., Dortaj, F., Shah Nazari, M. (2012). The effect of relaxation training on anxiety level and academic achievement. research in clinical psychology and counseling, 1, 77-92

Kaplan, A., Midgley, C. (1999). The relationship between perceptions of the classroom goal structure and early adolescents' affect in school: The mediating role of coping strategies. Learning and Individual Differences, 11(2), 1999, 187-212

Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling, edition 2,Guilford press, New York & London.

Lazarus, R. S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Berlin, Germany: Springer Publishing Company

Matthews, G., Hillyard, E. J., Cambell, S. E. (1999). Metacognition and maladaptive coping as component of test anxiety. Clinical psychology and psychotherapy, 6, 111-125.

Meyers, L. S, Gamest, G., & Goarin, A. J. (2006). Applied multivariate research, design and interpretation, Thousand oaks. London. New Deihi, Sage publication.

Mir Kamali, M. (1994). Human Relations in School. Management Quarterly in Education. (1), 12-6. [Persian]

Naghsh, Z., Ramezani Khomassi, Z. (2017). Perception of classroom learning environment and academic excitement: Multilevel analysis of mathematical classroom. Quarterly Journal of Applied Psychological Research, 8 (1): 105-119. [Persian]

Nikdel, F., Kadivar, P., Farzad, V., Karimi.Y. (2010). Psychometric Indexes of Class Perception Questionnaire. Quarterly Journal of Educational Measurement, 1 (1): 53-31. [Persian]

Pekran, R., Frenzel, A. Goetz, T. & Perry, R. (2007). The controlvalue of achievement emotions: An integrative approach to emotions in education. In P.A. Shutz, & R. Pekrun, (Eds.). Emotion in Education (pp.13-36). San Diego, CA: Academic Press.

Penland, E., Masten, W., Zelhart, P., Fournet, G., Callahan, T. (2000). Possible selves, depression, and coping skills in university students. Journal of Personality and Individual Differences, 29, 963-969

Qureshi Rad, F. (2010). Validation of Coping Stress Scale with Endler and Parker, Journal of Behavioral Sciences, 4 (1), 1-7. [Persian]

Rahimi Nejad, A., Rahiminejad, M. (2014). Relationship between Family Performance and Psychological Needs with Mental Health of Adolescents. Family Quarterly, 10 (37), 99-111. [Persian]

Rastegar,A. Zare, H.; Sarmadi, M. R; Hosseini, F. (2014). An Analytical View of Students' Perceptions of Classroom Structure and Academic Neglegation: A Comparative Study of Traditional and Vocational Training Courses at Tehran University. Quarterly Journal of New Approach in Educational Management, 4 (4), 151-164. [Persian]

Schonert-Rechel, K. A., & Hymel, A. (2015). Educating the hearts well aS the mind: Social and emotional learning for school and Life success. Retrieved from: Centre for social and emotional education

Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5 th ed.).Boston: Allyn and Bacon.

Taheri, R., Zandi Ghashghai, K., Honarparvaran, N. (2012). Comparison of the relationship between dimensions of family communication patterns and self-concept variable with coping styles in female and male students of Eram University of Shiraz. Armaghan Danesh, Journal of Yasuj University of Medical Sciences. 17 (4), 359-369. [Persian]

Weiner, B. A., & Carton, J. C. (2012). Avoidant coping: A mediator of maladaptive perfectionism and test anxiety. Personal Individual Differences, 52, 632-6

Whatley, S. L., Foreman, A. C., Richards, S. R. (1998). The relationship of coping styles to dysphoria, anxiety, and anger. Psychological Reports, 83, 783-791.

Zeidner, M. (1998). Test anxiety: The state of the art. New York: Plenum