مدل پاسخگویی اثربخش دانشگاه های دولتی: مطالعه آمیخته

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی، دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی

4 دانشیار مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی

چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی ادراک و نگرش اساتید و صاحب‌نظران نسبت به ابعاد پاسخگویی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران بود. این پژوهش بر مبنای رویکرد آمیخته اکتشافی با مشارکت 309 نفر از اساتید، صاحب‌نظران، مسئولین آموزش عالی و دانشجویان دکتری در سال 1394 انجام شد. هدف مرحله کیفی کاوش مقوله‌های مرتبط با پاسخگویی و فراهم نمودن مبنایی برای طراحی پرسشنامه و مدل مفهومی برای استفاده در مرحله کمی بود. تحلیل عاملی مرتبه اول و مرتبه دوم و تجزیه‌وتحلیل مدل معادلات ساختاری در مرحله کمی مدلی را فراهم نمود که روابط بین عوامل متمایز پاسخگویی اثربخش در دانشگاه‌های دولتی را نشان می‌دهد. یافته‌های پژوهش، مدلی اکتشافی برای توصیف روابط میان شرایط علی پاسخگویی متوازن به نیازهای ذینفعان، راهبردهای پاسخگویی، ابعاد زمینه‌ای و ویژگی‌های محیطی دانشگاه‌های دولتی و پیامدهای حاصل از آن را ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


تقی پور ظهیر، ع. و صفایی، ط. (1388). ارائه مدلی جهت پاسخگویی مدیران نظام آموزش عالی در ایران. مجله آینده­پژوهی مدیریت، 20 (3)، 107-123.

شوماخر، ر و لومکس، ریچارد جی. (2004). مقدمه‌ای بر مدل‏سازی معادله ساختاری. ترجمه قاسمی. (1388). تهران: انتشارات جامعه شناسان.

فیوضات، ی. (1356). پاسخگویی نظام آموزشی. نامه پژوهشکده، پژوهشکده علوم ارتباطی و توسعه ایران.

گال، م.، بورگ، و. و گال، ج. (1971). روش‏های تحقیق کمّی و کیفی در علوم تربیتی و روان‌شناسی(جلد اول). ترجمه نصر اصفهانی و همکاران (1386). تهران: انتشارات سمت.

مظفری، گ. (1390). طراحی و اعتبار­یابی الگوی پاسخگویی دانشگاه‌ها در مقابل ذینفعان. پایان‌نامه منتشرشده دکتری. دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، گروه مدیریت آموزش عالی.

هومن، ح. (1385). راهنمای عملی پژوهش کیفی. تهران: سمت.

Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: The Guilford Press.

Creswell, J. W., & Miller, D. L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry. Theory into practice39(3), 124-130.

Dee, J. (2006). Institutional autonomy and state-level accountability: Loosely coupled governance and the public good. In W.G. Tierney (Ed.), Governance and the public good, 133-156.

Duderstadt, J. (2008). Aligning American higher education with a 21st century public agenda. Washington, DC: Association of Governing Boards of Universities and Colleges.

Foyoozat, Y. (1997). Educational system accountability. Research Letter, Iran Communication & Development Research Institute. [Persian]

Gall, M., Borg, W., & Gall, J. (1971). Educational Research: An Introduction. Translation by Nasr Esfahani et al. Tehran: Samt Publication. [Persian]

Hearn, J. C. & Holdsworth, J. M. (2002). Influences of state-level policies and practices on college students‘ learning. Peabody Journal of Education, 77(3), 6-39.

Hooman, H. (2006). A Practical Guide to Qualitative Research. Tehran: Samt Publication. [Persian]

Mozafari, G. (2011). Design and validation of accountability pattern of universities to stakeholders. Thesis published by Ph.D. Shahid Beheshti University, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Department of Higher Education. [Persian]

Novak, R. J. (1996). Methods, objectives, and consequences of restructuring. In T. J. MacTaggart and Associates, Restructuring higher education. San Francisco: Jossey-Bass.

Plowman, J., Siebert, T., & Willich, C. (2011). Identifying Effective Measures for a Statewide Accountability System. Saint Louis University

Rothchild, M. T. (2011). Accountability Mechanisms in Public Multi-campus Systems of Higher Education. University of Minnesota.

Sandu, E. A., Solomon, G., Morar, D., & Muhammad, A. S. (2014). Considerations on implementation of a social accountability management system model in higher education. Social and Behavioral Sciences, 142, 169 – 175.

Schumacker, R. E., & Lumex, R. G. (2004). A beginner's guide to structural equation modeling.Translation by Vahid Ghasemi. Tehran: Jamee Shenasan Publication. [Persian]

Speziale, M. T. (2012). Differentiating higher education accountability in the global setting: a comparison between Boston University and University Of Bologna. Social and Behavioral Sciences 47, 1153 – 1163.

Stensaker, B., & Harvey, L (2011). Accountability in Higher Education: Global Perspectives on Trust and Power. New York and London: Routledge.

Strauss A., & Corbin J. (1998). Basics of Qualitative Research: techniques and procedures for developing grounded theory. 2nd Ed, Thousand Oaks, Sage Publication Inc.

TaghiPourZahir, A., & Safaei, T. (2009). Presentation a Model for Accountability Managers in Higher Education System of Iran. Journal of Future Studies Management, 20 (3), 107-123. [Persian]