الزامات و استراتژی های های تدوین و اجرا در خصوصی‌سازی آموزش عالی و ارایه پیشنهادات اصلاحی برای آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت دانشگاه پیام نور واحد لواسانات، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای مدیریت منابع انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

چکیده

این پژوهش به دنبال بررسی استراتژی‌های تدوین و اجرای سیاست­­های خصوصی‌سازی آموزش عالی است. ازاین‌رو استراتژی‌ها و برنامه‌ها و سیاست‌های این بخش (تدوین و اجرا) بر اساس مصاحبه و اسناد و مدارک (ادبیات و پیشینه پژوهش) مرور شد و برای هرکدام راهکارهای پیشنهادی و اصلاحی آورده شده است. این پژوهش، به‌صورت مروری (انتزاعی) و کتابخانه‎ای به همراه مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته است که با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی (تحلیل محتوا) از نوع تحلیل مضمون انجام‌شده است. در این راستا ابتدا عوامل دخیل رشد خصوصی‌سازی (تدوین و اجرا) آموزش عالی در جهان و ایران شناسایی شد و در 22 محور دسته‌بندی شدند و برای هرکدام پیشنهاد‌ها و راهکارهایی اصلاحی آورده شده است. سپس الزامات خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران در بخش تدوین و اجرا آورده شد و در 8 محور کلی قرار گرفتند و متناسب با هر بخش الزامی در تدوین و اجرا (الزامات سیاست‌گذاری و راهبردی- الزامات قانونی- الزامات مالی و اقتصادی- الزامات آموزشی و پژوهشی- الزامات مدیریتی و سازمانی- الزامات اجتماعی و فرهنگی- الزامات زیرساختی- الزامات ارتباطی) بخشی به‌عنوان اجرا و پیشنهاد‌ها و راهکارهای اصلاحی اجرایی برای بخش تدوین و اجرا آورده شده است. در ادامه نیز موانع تدوین و اجرا در 6 محور (موانع قانونی- موانع اقتصادی- موانع سیاسی- موانع ساختاری اداری- موانع آموزشی- موانع فرهنگی و اجتماعی) دسته‌بندی شدند و پیشنهاد‌ها راهکارهای اصلاحی در جهت برخورد با موانع به تفکیک هر بخش آورده شده است.

کلیدواژه‌ها


آراسته، ح. ر. و جمشیدی، ل. (1393). عوامل تأثیرگذار بر توسعه کمی خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران. مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، 6(21)، 83-112.

اردشیری، م. (1387). خصوصی‌سازی در آموزش عالی: اهداف، روش‌ها، تأمین مالی و تحلیل هزینه. فصلنامهمجلسوپژوهش، 14(55)، 349-378.

انتظاری، ی. (1388). شصتسالآموزشعالی: تحقیقاتوفناوریدرایرانتهران: مؤسسه پژوهش و برنامه­ریزی آموزش عالی.

آراسته، ح. ر. و اسفندیاری، ت. (1389). خصوصی‌سازی در آموزش عالی. فصلنامه نشاءعلم، 1(1)، 11-20.

آل آقا، ف.؛ کشاورز، م. و رحیمی، م. (1387). روند رشد کمی آموزش عالی خصوصی و دولتی در کشور جمهوری اسلامی ایران. دانشوپژوهشدرعلومتربیتی، برنامه‌ریزیدرسی، 20، 73-110.

تسنیمی، ع. و سجادی، س. م. (1380). نقدی بر مبانی نظری خصوصی‌سازی مراکز، آموزش عالی. فصلنامهپژوهشوبرنامه‌ریزیدرآموزشعالی، 20، 15-41.

جانسون، ب. (1383). خصوصی‌سازی آموزش عالی، مترجم، حمیدرضا آراسته، دایره المعارف آموزش عالی، انتشارات بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی.

جاودانی و همکاران. (1383). بررسیراه‌هایافزایشدستیابیبهآموزشعالی.تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.

جمشیدی، ل.؛ آراسته، ح. ر.؛ نوه ابراهیم، ع.؛ زین‌آبادی، ح. ر. (1392)، توسعه کیفی خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران و پیش بایست­های خرد، دو فصلنامه نوآوری و ارزش‌آفرینی، 1(3)، 65 -88.

جونز، د. ر.(1376). خصوصی‌سازیدربخشآموزشعالی. ترجمه هادی شیرازی بهشتی، گزیدهمقالاتدایرهالمعارفآموزشعالی، 489-514.

ربیعی، ع.؛ نظریان، ز. (1390)، موانع خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران و ارائه راهکارهایی جهت رفع آن‌ها، فصلنامه انجمن آموزش عالی ایران، 4(2)، 171-206.

روشن، ا. ر. (138). خصوصی‌سازیآموزشعالیدرایران. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، معاونت پژوهشی.

عزیزی، ن. (1385). درآمدیبرتوسعهآموزشعالیدرایران (با تأکید بر علوم انسانی). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

غفرانی، م. ب. (1387). مسائلساختارینظامآموزشعالیایرانوراه‌هایبرون‌رفت ازآندربرنامهچهارم تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

فتح الهی، ا.؛ یمنی، م.؛ صباغیان، ز.؛ فراست خواه، م.؛ قاضی طباطبایی، م. (1394). تحلیل محتوای برنامه‌های توسعه آموزش عالی با تمرکز تغییرات ساختاری و کارکردی استقلال نظام دانشگاهی. فصلنامه سیاست علم و فن‌آوری، 7(1)، 27-45.

قاضی نوری، س. ر.؛ کاظمی، ح.؛ روشنی، س.؛ ردایی، ن. (1394). بررسی اهداف و ابزارهای سیاستی در اسناد مرتبط با علم و فن‌آوری. فصلنامه سیاست علم و فن‌آوری، 7(3)، 71-86.

قریشی خوراسگانی، م. س.؛ یمنی دوزی سرخابی، م.؛ ذاکر صالحی، غ. ر.؛ مهران، گ. (1395). تحلیلی بر مطالعات انجام‌شده درزمینه خصوصی‌سازی آموزشعالی، فصلنامه سیاست علم و فن‌آوری، 8(1)، 77-91.

European commission. (2003). Annual Innovation Policy Trends and Appraisal Report For Turkey. A publication from the innovation / SMEs Programmemme.

Soete, L. STRATA-ETAN Expert Group (2002). Benchmarking National Research Policies: The Impact of RTD on Competitiveness and Employment (IRCE), European Commission, DG Research, Brussels.

European Commission. (2009). The Open Method of Coordination in Research Policy: Assessment and Recommendations. Brussels: DG Research.

OECD, F. M. (2002). Proposed Standard Practice for Surveys on Research and Experimental Development. The Measurement of Scientific and Technological Activities Series. Paris.

Tbilisi, G. (2002). Private Higher Education. UNESCO. Policy forum. No16. Available at: http://www.bc.edu/cihe/

Altbach, P. G. (2006). International higher education: Reflections on policy and practice Center for International Higher Education, Boston College. Available at: http/www.bc.edu/cihe/.

Smolicz, J. J. (1999). Privatization in higher education: Emerging commonalities and diverse educational perspective in the Philippines,Australia,Poland and Iran, Journal of development and society, 28(2), 228-250.

Mora, J. G. (2005). Public-Private partnerships in Latin America: A review based on four case studies, prepared for the conference: mobilization the private sector for public education, Co- sponsored by world bank. Kennedy school of government,Harvard university.october. PP. 5-6.

Lyall, K. C., & Sell, K. R. (2006). The de facto privatization of American public higher education. Change: The Magazine of Higher Learning, 38(1), 6-13.

Akpotu, N. E., & Akpochafo, W. P., (2009). An Analysis of Factors Influencing the Upsurge of Private Universities in Nigeria”, J SocSci, 18 (1), 21-27.

Alemu, D. S. (2010). Expansion vs. Quality: Emerging Issues of For-profit Private Higher Education Institutions in Ethiopia, International Review of Education, 56, 51–61.

Altbach, P. G. (2007). The Private Higher Education Revolution: An Introduction. Tiwari, S. (Ed). Education in India (217-227), Atlantic Publishers and Distributors.

Altbach, P. G., & Levy, D. C. (2005). Private Higher Education: A Global Revolution, Sense Publishers, Netherlands.

Altbach, P. G., Reisberg, L., & Rumbley, L. E. (2009). Trends in Global Higher Education: Tracking an Academic Revolution, Published by UNESCO.

Baba, M. (2003). Who Should Pay for Higher Education? A Japanese Perspective, Higher Education in Europe, 28 (4), 559-568.

Balbachevsky, E., & Schwartzman, S. (2011). Brazil: Diverse Experiences in Institutional Governance in the Public and Private Sectors,

W. Locke et al. (Eds.). Changing Governance and Management in Higher Education (35-56), the Changing Academic Profession in International Comparative Perspective 2.

Bernasconi, A. (2006). Does the Affiliation of Universities to External Organizations Foster Diversity in Private Higher Education? Chile in Comparative Perspective, Higher Education, 52, 303–342.

Casillas, C. S. (2010). The Growth of the Private Sector in Mexican Higher Education, Kinser, K. et al. (Eds), the Global Growth of Private Higher Education (9-21), Wiley Periodicals.

Chae, J-E., & Hong, H. K. (2009). The Expansion of Higher Education Led by Private Universities in Korea. Asia Pacific Journal of Education, 29(3), 341-355.

Crnkovic, B., & Pozega, Z. (2007). Causes and models of privatization in higher education. Interdisciplinary Management Research. Fourth Symposium. Faculty of Economics in Osijek. 124-134.

DeAngelo, L., & Cohen, A. (2000). Privatization: The Challenge ahead for Public Higher Education. Report-Descriptive, Available at: http://www.eric.ed.gov/ ERICWebPortal /search/ detailminijsp?_ nfpb=true& _&ERICExtSearch _SearchValue_0=ED443310&ERICExtSearch_SearchType_0=no&accno=ED4433 10.

Dennison, G. (2003). Privatization: An Unheralded Trend in Public Higher Education, Innovative Higher Education, 28 (1), 7-20.

Fielden, J., & Cheng, K. (2009). Financial Consideration. Bjarnason, S. et al. (Eds.). A New Dynamic: Private Higher Education (29-49). UNESCO.

Fielden, J., & LaRocque, N. (2008). The Evolving Regulatory Context for Private Education in Emerging Economies, Discussion paper. The World Bank Group, International Colloquium on Private Education.

Geethanjali, V., & Prasad, Ch., & Raja, R. M. (2008). Privatization of Higher Education: Some Issues. Kishan, N. R. (Ed), Privatization of Education (46-57), A P H Publishing Corporation, Delhi.

Ginsburg, M., Espinoza, O., Popa, S., & Terano M. (2006). Privatisation, Domestic Marketisation and International Commercialisation of Higher Education: vulnerabilities and opportunities for Chile and Romania within the framework of WTO/GATS, Societies and Education, 1 (3), 413-445.

Goodman, R. (2010). The Rapid Redrawing of Boundaries in Japanese Higher Education, Japan Forum, 22 (1-2), 65-87.

Ilusanya, G., & Oyebade, S. A. (2008). From Public University Dominance to Private University Policy Initiatives in Nigeria: The Push and Pull Factors, Higher Education Management and Policy, 20 (1), 71-88.

Jantan, M., Chiang, C. H., Shahnon, S., & Sibly, S. (Eds). (2006). Enhancing Quality of Faculty in Private Higher Education Institutions in Malaysia, Institute Penyelidikan Pendidikan Tinggi Negara.

Kerekes, C. B. (2010). Privatize It: Outsourcing and Privatization in Higher Education, Hall, J.C. (Ed.). Doing More with Less: Making Colleges Work Better (235-247). New York: Springer.

Kim, S., & Lee, J. H. (2006). Changing Facets of Korean Higher Education: Market Competition and the Role of the State, Higher Education, 52, 557–587.

Kusumawati, A. (2010). Privatisation and Marketisation of Indonesian Public Universities: A Systematic Review of Student Choice Criteria Literature, paper presented in The Indonesian Student International Conference, Australia, 16-18 July.

Kwiek, M. (2003). The State, the Market, and Higher Education: Challenges for the New Century, Kwiek. M. (Ed.). The University, Globalization, Central Europe (71-114). Frankfurt a/Main and New York: Peter Lang. 2003.

Lane, J. E. (2010). Private Higher Education in Dubai: Growing Local versus Importing Foreign Campuses, Kinser, Kevin et al(Eds), The Global Growth of Private Higher Education, Wiley Periodicals, 63-75.

Levy, D. C. (2011). Public Policy for Private Higher Education: A Global Analysis, Journal of Comparative Policy Analysis: Research and Practice, 13(4), 383-396.

Martin, M., & Stella, A. (2007). External Quality Assurance in Higher Education: Marketing Choices. UNESCO, Available at: http://www.bc.edu/cihe/.

McCowan, T. (2004). The Growth of Private Higher Education in Brazil: Implications for Equity and Quality, Journal of Education Policy, 19 (4), 453-472.

McCowan, T. (2007). Expansion without Equity: An Analysis of Current Policy on Access to Higher Education in Brazil, Higher Education, 53, 579–598.

Mok, K. H. (2011). Liberalization of the Privateness in Higher Education: Funding Strategies, Changing Governance and Policy Implications in Asia, Teixeira, P. N., & Dill, D. D. (Eds), Public vices, private virtues? Assessing the effects of marketization in higher education (19-43), Rotterdam. Sense Publishers.

Nagaraju, M. T. V., & Suresh, K. (2008). Privatization in Higher Education, Kishan, N Ramnath (Ed), Privatization of Education (95-103). A P H Publishing Corporation, Delhi.

Nicolescu, L. (2009). Applying Marketing to Higher Education: Scope and Limits, Management & Marketing, 4 (2), 35-44.

Oketch, M. (2009). Public–Private Mix in the Provision of Higher Education in East Africa: Stakeholders’ Perceptions, Compare, 39 (1), 21–33.

Osokoya, I. O. (2007). Privatization of University Education in Africa: Lessons from the Theories and Practices of the United States of America and Japan, International Journal of African & African American Studies, VI (2), 1-10.

Pachuashvili, M. (2007). Changing Patterns of Private-Public Growth and Decline: The Case of Georgian Higher Education, PROPHE working paper. Available at: http://www.albany.edu/ dept/eaps/ prophe/.

Pachuashvili, M. (2011). Governmental Policies and their Impact on Private Higher Education Development in Post-Communist Countries: Hungary, Latvia, Lithuania and Georgia, 1990–2005, Journal of Comparative Policy Analysis: Research and Practice,13 (4), 397-410.

Praphamontripong, P. (2010). Public Policy and the Growth of Private Higher Education in Thailand, Kinser, K. et al (Eds), The Global Growth of Private Higher Education, Wiley Periodicals, 77-90.

Priest, D. M., & John E. P.S. (2006). Privatization and Public Universities. Indiana University Press.

Ramos, A. R. (2009). Access in Private University in Japan- J.F. Oberlin University Case Study. Publishe Thesis presented to the University of Aveiro to fulfil the formalities essential to obtain the degree of European Master in Higher Education.

Rizvi, F. (2006). The Ideology of Privatization in Higher Education: A Global Perspective, Priest, D. M., & John E. P.S. (Eds). Privatization and Public Universities (65- 86). Indiana University Press.

Sanyal, B. C. (1998). Diversification of Sources and the Role of Privatization in Financing of Higher Education in the Arab States Region. International Institute for Educational planning/ UNESCO.

Scott, G. (1997). The Winds of Privatization: A Typology for Understanding the Phenomenon in Public Higher Education, Annual meeting of the association for the study of higher education, Available at: http://www.eric.ed.gov/ ERICWebPortal/search/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERICExtSearch_Search Value _0=ED415820&ERICExtSearch_SearchType_0=no&accno=ED4 15820.

Shah, M., & Brown, G. (2009). The Rise of Private Higher Education in Australia: Maintaining Quality Outcomes and Future Challenges, In proceeding of AUQF, Internal & External Quality Assurance: Tensions & Synergies, 1–3 July, Australia, 143-150.

Sivalingam, G. (2006). Privatization of Higher Education in Malaysia, Published by the Forum on Public Policy, Available at: http://www.forumonpublicpolicy.com/ archive07 /sivalingam.pdf.

Slantcheva-Drust, S. (2010). Private Higher Education in Bulgaria: Making a Difference, Kinser, K. et al. (Eds), The Global Growth of Private Higher Education (37-50), Wiley Periodicals.

Teixeira, P. (2009). Mass Higher Education and Private Institution, Higher Education to 2030, 2, OECD publication.

Tham, S. Y. (2011). Exploring Access and Equity in Malaysia’s Private Higher Education, ADBI Working Paper 280. Tokyo: Asian Development Bank Institute, Available at: http://www. adbi.org/workingpaper/2011/04/19/4513. access.equity.malaysia.higher.educ/

Varghese, N. V. (2004). Private Higher Education, UNESCO.

Wei, B. (2009). Formational Mechanism and Regional Growth Patterns of Private Higher Education in China”, Chinese Education and Society, 42 (6), 74–90.

Welch, A. R. (2007). Blurred Vision? Public and Private Higher Education in Indonesia, High Educ, 54, 665-687.

White, B. P., & Eckel, P. D. (2008). Collective Foresight: The Leadership Challenges for Higher Educations Future, American Council of Education.

Whitney, K. M. (2003). The Privatization of Public Higher Education: The Relationship between State Control and State Funding of Public Institutions of Higher Learning, (Doctoral dissertation), Retrieved from Google scholars, The University of Texas at Austin.

Wilkinson, R., & Yussof, I. (2005). Public and Private Provision of Higher Education in Malaysia: A Comparative Analysis, Higher Education, 50, 361–386.

Wongsothorn, T., & Wang, Y. (1995). Private Higher Education in Asia and the Pacific: Final Report, UNESCO PROAP and SEAMEO RIHED.

Yussof, I., & Othman, J., & Wilkinson, R. (2008). Demand for Private Higher Education in Malaysia: The Case of Twining Program, Universiti Kebangsaan Malaysia.