اثربخشی تلفیق الگوی طراحی انگیزشی کلر با آموزش درس علوم تجربی بر هیجان های تحصیلی دانش آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تکنولوژی آموزشی دانشگاه تربیت مدرس

2 دکتری تخصصی روانشناسی تربیتی و مدرس موظف دانشگاه فرهنگیان استان کردستان

چکیده

هدف‏ پژوهش حاضر بررسی اثربخشی تلفیق الگوی طراحی‌ انگیزشی‌ کلر با آموزش درس علوم تجربی بر هیجان‌های تحصیلی ‌دانش‌آموزان ابتدایی بود. روش تحقیق از نوع نیمه‏ تجربی با طرح پیش‏آزمون- پس‏آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایه چهارم ابتدایی مدارس دولتی ناحیه دو شهر سنندج در سال تحصیلی 97- 1396 بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند‌‌مرحله‌ای، یک کلاس با 32 دانش‌آموز به‌عنوان گروه آزمایش و کلاس دیگری با 31 نفر به‌عنوان گروه ‌گواه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه سنجش هیجان‌های تحصیلی دانش‌آموزان ابتدایی (پکران و همکاران، 2007) استفاده گردید. برنامه آموزش با تلفیق عناصر الگوی ‌انگیزشی کلر طی 8 جلسه‏ 45 دقیقه‏ای برای دانش‏آموزان گروه آزمایش برگزار گردید، درحالی‏که گروه ‌گواه تحت آموزش با شیوه رایج در کلاس درس قرار داشتند. داده‏‌ها با روش تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل‏ کوواریانس چند‌متغیره و در سطح 05/0>­­ p نشان داد بین دو گروه، ازلحاظ متغیر وابسته ترکیبی (هیجان‌های تحصیلی کلاس) تفاوت معنی‌دار آماری وجود دارد. نتایج تحلیل کوواریانس در متن مانکووا نیز نشان داد بین گروه‌های آزمایش و ‌گواه ازلحاظ نمرات پس‌آزمون هیجان‌های مختلف کلاس درس تفاوت معنی‌دار وجود دارد و آموزش با تلفیق عناصر انگیزشی سبب افزایش هیجان مثبت لذت و کاهش هیجان‌های منفی اضطراب و خستگی در دانش‏آموزان شده است.

کلیدواژه‌ها


حسینی، س. ع. (1396). رواسازی پرسشنامه هیجان‌های تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی برای درس علوم تجربی. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، در دست چاپ.

زندی، ط.؛ حاتمی، ج.؛ فردانش، ه. و طلایی، ا. (1396). ترکیب عوامل انگیزشی و کنترل ‌ارادی در آموزش ‌الکترونیکی و تأثیر آن بر یادگیری و انگیزش دانشجویان. فصلنامه علمی پژوهشی تدریس پژوهی، 5(3)، 109- 129.

سپهریان آذر، ف. و اقبالی، ا. (1392). رابطه سبک‌های یادگیری کلب و هیجان‌های مثبت و منفی تحصیلی با یادگیری خودگردان. فصلنامه علمی- پژوهشی در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 2(8)، 17-30.

سعدی‌پور، ا.؛ ملایی، ز. و وکیلی‌فرد، ا. (1396). تدوین مدل خود سامانه‌ی انگیزشی برای یادگیرندگان زبان فارسی به‌عنوان زبان دوم. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 11(37)، 37-58.

عبداله‌پور، م.؛ درتاج، ف. و احدی، ح. (1393). ارزیابی ساختار عاملی پرسشنامه هیجانات پیشرفت در دانشجویان ایرانی. فصلنامه مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 4(8)، 161-186.

فردانش، ه.؛ ابراهیم‌زاده، ع.؛ سرمدی، م.؛ رضایی، م. و عمرانی، ص. (1391). مقایسه یادگیری و انگیزش آموزش مداوم جامعه پزشکی با استفاده از تلفیق الگوهای طراحی آموزشی و انگیزشی. مجله آموزش در علوم پزشکی، 12(5)، 364-376.

فلسفین، ز. و شکری، ا. (1394). روابط ساختاری بین اسنادهای علی، هیجان‌های پیشرفت و خودنظم‌دهی تحصیلی در دانشجویان. فصلنامه روان‌شناسی شناختی، 2(2)، 46-58.

مشهدی، ع.؛ حسنی، ج. و میردورقی، ف. (1391). بررسی ساختار عاملی، اعتبار و روایی نسخه فارسی پرسشنامه نظم‌جویی شناختی هیجان- فرم کودکان. مجله اصول بهداشت روانی، 14(3)، 259-264.

Artino, A. R., & Jones, K. D. (2012). Exploring the complex relations between achievement emotions and self-regulated learning behaviors in online learning. The Internet and Higher Education, 15(3), 170-175.

Chang, M. M., & Lehman, J. (2002). Learning foreign language through an interactive multimedia program: An experimental study on the effects of the relevance component of the ARCS model.CALICO Journal,20(1), 81–98

Ching-Sheue, F. U. (2015). Relationship between Learning Motivation and Academic Emotions of Pre-service Early Childhood Teachers. Journal of Studies in Social Sciences, 13(1), 99-124.

Cook, D. A., & Artino, A. R. (2016). Motivation to learn: an overview of contemporary theories. Medical education, 50(10), 997-1014.

Fredrickson, B. L., & Joiner, T. (2002). Positive emotions trigger upward spirals toward emotional well-being. Psychological Science, 13, 172-175.

Goetz, T., Lüdtke, O., Nett, U. E., Keller, M. M., & Lipnevich, A. A. (2013). Characteristics of teaching and students’ emotions in the classroom: Investigating differences across domains. Contemporary Educational Psychology, 38(4), 383-394.‏

Järvenoja, H., & Järvelä, S. (2005). How students describe the sources of their emotional and motivational experiences during the learning process: A qualitative approach. Learning and instruction, 15(5), 465-480.

Keller, J. & Burkman, E. (1993). Motivation principles. In M. Fleming & W.H. Levie (Eds.), Instructional message design: Principles for the behavioral and cognitive sciences. 2Ed. (pp. 3 – 53). New Jersey: Educational Technology Publications.

Keller, J. M. (2009). Motivational design for learning and performance: The ARCS model approach. Springer Science & Business Media.

Keller, J., & Suzuki, K. (2004). Learner motivation and e-learning design: A multinationally validated process. Journal of educational Media, 29(3), 229-239.

Keller, J. M. (2000). How to integrate learner motivation planning into lesson planning: The ARCS model approach, Paper presented at VII Semanario, Santiago, Cuba, February, 2000.

King, R. B., & Gaerlan, M. J. M. (2014). High self-control predicts more positive emotions, better engagement, and higher achievement in school. European journal of psychology of education, 29(1), 81-100.‏

Lichtenfeld, S., Pekrun, R., Stupnisky, R. H., Reiss, K., & Murayama, K. (2012). Measuring students' emotions in the early years: the achievement emotions questionnaire-elementary school (AEQ-ES). Learning and Individual differences, 22(2), 190-201.‏

Luo, W., Ng, P. T., Lee, K., & Aye, K. M. (2016). Self-efficacy, value, and achievement emotions as mediators between parenting practice and homework behavior: A control-value theory perspective. Learning and Individual Differences, 50, 275-282.‏

Margueratt, D. O. (2007). Improving learner motivation through enchanced intructional design. A thesis submitted to the Athabasca University Governing Council in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of distance education.

Marshall, J., & Wilson, M. (2013). Motivating e-learner: Application of the ARCS Model to e-learning for San Diego Zoo Global Animal Care Professionals, The Journal of Applied Instructional Design, 3(2), 21-30.

Molaee, Z., & Dortaj, F. (2015). Improving L2 learning: An ARCS instructional-motivational approach. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 171, 1214-1222.

Hess, A. (2015). Motivational design in information literacy instruction. Communications in Information Literacy, 9(1), 44- 59.

Pekrun, R. (2006). The control-value theory of achievement emotions: Assumptions, corollaries, and implications for educational research and practice. Educational Psychology Review, 18, 315-341.

Pekrun, R., Goetz, T., Titz, W., & Perry, R. P. (2002). Academic emotions in students’ self-regulated learning and achievement: A program of qualitative and quantitative research. Educational Psychologist, 37(2), 91–105.

Pekrun, R., Elliot, A., &Maier, M. A. (2006). Achievement goals and discrete achievement emotions: A theoretical model and prospective test. Journal of Educational Psychology, 98, 583–597.

Pekrun, R., Lichtenfeld, S., Killi, U., & Reiss, K. (2007). Achievement emotions questionnaire – elementary school (AEQ- elementary school) uses manual. Munich, Germany: department of psychology. University of munich.

Putwain, D. W., Becker, S., Symes, W., & Pekrun, R. (2017). Reciprocal relations between students’ academic enjoyment, boredom, and achievement over time. Learning and Instruction, In press.

Roblyer, M. (1999). Is choice important in distance learning? A study of student motives for taking Internet-based courses at the high school and community college levels. Journal of Research on Computing in Education, 32(1), 157 - 172.

Schutz, P. A.Davis, H. A., & Schwanenflugel, P. J. (2002). Organization of concepts relevant to emotions and their regulation during test taking. The Journal of Experimental Education, 70(4), 316–342.

Vallerand, R. J., Fortier, M. S., & Guay, F. (1997). Self-determination and persistence in a real life setting: Toward a motivational model of high school dropout. Journal of Personality and Social Psychology, 72, 1161–1176.

Winiecki, D., Fenner, J. A., & Chyung, Y. (1999). Evaluation of effective interventions to solve the dropout problem in adult distance education EdMedia: World Conference on Educational Media and Technology, 51-55.