پیش بینی رضایت شغلی دبیران بر اساس الگوی پنج عاملی شخصیت و هوش عاطفی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‏شناسی تربیتی دانشگاه شیراز

2 دانشیار روان‏شناسی تربیتی دانشگاه شیراز

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان هوش عاطفی، ویژگیهای شخصیت و رضایت شغلی و نیز
بررسی نقش تعدیلکنندگی جنسیت در رابطۀ بین این متغیرها در گروهی از دبیران دبیرستانها ی شهر
شیراز بود. برای این منظور 145 دبیر مرد و 155 دبیر زن پرسشنامۀ هوش عاطفی (پترایدز و فارنهام،
گاسلینگ، رینتفرو و سوان، 2003 ) و پرسشنام ۀ ،TIPI) 2001 )، پرسشنامۀ 10 گویه ای شخصیت
اسپکتر، 1985 ) را تکمیل کردند. یافتهها نشان دادند که هوش عاطفی و برخی از ،JSS) رضایت شغلی
عوامل شخصیت، پیش بین های خوبی برای رضایت شغلی دبیران بودند اما جنسیت نقش تعدیلکنندگی
در روابط بین هوش عاطفی، ویژگیهای شخصیت و رضایت شغلی دبیران داشت.

کلیدواژه‌ها


ازغندی، ع. ا. فراست معمار، ف. تقوی، ح. و ابوالحسنی، آ (1385). روایی و اعتبار پرسشنامه رگه هوش هیجانی پترایدز و فارنهام. فصلنامه روانشناسان ایرانی، سال سوم، شماره 10، ص 168-157.
بشارت، م. ع (1386). بررسی رابطه ابعاد شخصیت و هوش هیجانی. مجله مطالعات تربیتی و روان‏شناسی دانشگاه فردوسی، دوره هشتم، شماره 2، ص 94-79.
بشارت، م. ع. شالچی، ب. و شمسی پور، ح (1385). بررسی رابطه ی هوش هیجانی با موفقیت تحصیلی دانش‏آموزان. مجله اندیشه های نوین تربیتی دانشکده ی علوم تربیتی و روان‏شناسی دانشگاه الزهرا، دورۀ دوم، شمارۀ 3 و 4، ص 84-73.
پاشا شریفی، ح (1383). رابطه خلاقیت و ویژگی‏های شخصیتی دانش‏آموزان دبیرستان‏های شیراز، فصلنامه نوآوری های آموزشی، سال سوم، شماره 7، ص 31-11.
جزایری، ز. نعامی، ع. شکرکن، ح. و تقی پور، م (1385). بررسی روابط ساده و چندگانه ویژگیهای شخصیتی با تعهد حرفه ای در پرستاران برخی از بیمارستانهای شهرستان اهواز. مجله علوم تربیتی و روان‏شناسی، دوره سوم، سال سیزدهم، شماره 3، ص208-189.
حقیقی، ج. خوش کنش، ا. شکرکن، ح. شهنی ییلاق، م. و نیسی، ع (1385). رابطه الگوی پنج عاملی شخصیت با احساس شادکامی‏در دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه شهید چمران. مجله علوم تربیتی و روان‏شناسی، دوره سوم، سال سیزدهم، شماره 3، ص 188-163.
رئیسی، پ. و کبریایی، ع (1379). رضایت شغلی بهورزان خانه های بهداشت، مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار)، 5، 4 (پیاپی 20)، 61-51.
شکری، ا. کدیور، پ. و دانشور پور، ز (1386). تفاوت‏های جنسیتی در بهزیستی ذهنی: نقش ویژگی‏های شخصیت. مجله روانپزشکی و روان‏شناسی بالینی ایران، سال سیزدهم، شماره 3، ص 289-280.
صفری، ه (1386). تأثیر هوش عاطفی و خود تعیینی بر کیفیت زندگی و ابعاد آن در گروهی از دانشجویان دانشگاه شیراز، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز. دانشکده علوم تربیتی.
کار، آ (2004). روانشناسی مثبت: علم شادمانی و نیرومندی انسان. ترجمه: حسن پاشا شریفی و جعفر نجفی زند. با همکاری: باقر ثنایی. انتشارات سخن، تهران.
گروسی فرشی، م. ت (1380). رویکردی نوین در ارزیابی شخصیت (کاربرد تحلیل عاملی در مطالعات شخصیت). تبریز: انتشارات جامعه پژوه.
گلمن، دی (1386).  هوش هیجانی (خود آگاهی، خویشتن داری، همدلی و یاری به دیگران). (ترجمه: نسرین پارسا). تهران: انتشارات رشد.
مرادی حمزه خانی، د (1381). بررسی رابطه بین ویژگی‏های شخصیتی(برون‏گرایی- درونگرایی)و متغیر جنسیت، تأهل، سابقه کار و تحصیلات بر رضایت شغلی معلمان نواحی چهار گانه شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد شیراز.
ملایی، ی (1380). بررسی رابطه بین خصوصیات فردی و رضایت شغلی دبیران مدارس متوسطه نواحی چهارگانه شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد شیراز.
یوسفی، ف (1382). الگوی علی هوش عاطفی رشد شناختی، تنظیم شناختی عواطف و سلامت عمومی. پایان نامه دکتری دانشگاه شیراز. دانشکده علوم تربیتی.
Anastasi, A. (1982). Psychological testing. New York: MacMillan Publishing Co., Inc.
Ashton, P. T., & Webb, R. B. (1986). Making a difference: teachers' sense of efficacy and student achievement, New York: Longmann.
Bobbitt, S. A., Leich, M. C., Whitener, S. D., & Lynch, H. F. (1994). Characteristics of stayers, movers, and leavers: results from the teacher follow up survey. Washington, DC: U.S. Department of Education. Office of Educational Research and improvement, National Center for Education Statistics, NCES 94-337.
Boe, E. e., & Gilfrod, D. M. (1992). National Research Council. Teacher Supply, Demand, and Quality. Washington, DC: National Academy Press.
Carmeli, A. (2003). The Relationship between Emotional Intelligence and Work Attitudes, Behavior and Outcome. Journal of Managerial Psychology, 18, 8, 788-813.
Choy, S. P., Bobbitt, S. A., Henke, R. R., Medrich, E. A., Horn, L.J., & Lieberman, J. (1993). America's teachers: profile of a profession. Washington, DC: U.S. Department of Education, Office of Educational Research and Improvement, National Center for Education Statistics, NCES 93-O25.
Diaz-Serrano, L., & Cabral Vieira, J. A. (2005). Low pay, higher pay and job satisfaction within the European Union: Empirical evidence from fourteen countries, IZA Discussion Papers No. 1558, Institute for the Study of  Labour (IZA), available at: http://ideas.repec.org/p/iza/izadps/dp1558.html
Furnham, A., Petrides, K. V., Jackson, C. J., Cotter, T. (2002). Do Personality Factors Predict Job Satisfaction?. Journal of personality and Individual Differences, 33, 1325-1342.
Gazioglu, S., & Tansel, A. (2002). Job satisfaction in Britain: individual and job-related factors, Economic Research Center Working Papers in Economics, 03/03, Ankara, available at: http://ideas.repect.org/p/met/wpaper/0303.html
Goodwin, R. D., Gotlib, L. H. (2004). Gender Differences in Depression: the Role of Personality Factors. Psychiatry Research, 126, 135-142.
Gosling, S. D., Rentfrow, P. J., Swann Jr, W. B. (2003). A Very Brief Measure of the Big-Five Personality Domains. Journal of Research in Personality, 37, 504-528.
Grant, S., Langan-Fox, J. (2005). Occupational Stress, Coping and Strain; The Combined/Interactive Effect of the Big-Five Traits. Journal of Personality and Individual Differences,41, 719-732.
Ingersoll, R. M., & Alsalam, N. A. (1996). The effects of professionalization on teachers: a multilevel analysis. Washington, DC: U.S. Department of Education, office of educational Research and Izmprovement, National Center for education Statistics, NCES 96-XX.
Judge, T. A., Boudreau, J. W., Boswell, W. R. (2001). Effects of Personality on Executive Career Success in the United States and Europe. Journal of Vocational Behavior, 58, 53-81.
Kafetsios, K. (2004). Attachment and Emotional Intelligence Abilities Across the Life Course. Journal of personality and Individual Differences, 37, 129-145.
Kafetsios, K., Zampetakis, L. A. (2007). Emotional Intelligence and Job  Satisfaction:Testing the Mediatory Role of Positive and Negative Affect at Work. Journal of Personality and Individual Differences,44, 3, 712-722.
Kardum, I., Krapic, N. (2001). Personality Traits, Stressful Life Events, and Coping Styles in Early Adolescence.  Journal of personality and Individual Differences, 30, 503-515.
Kinnunen, U., Vermulst, A., Gerris, J., Makikangas, A. (2003). Work- Family Conflict and its relation to Well-Being:The Role of Personality as a Moderating Factor. Journal of Personality and Individual Differences,   35, 1669-1683.
Korotkov, D., Hannah, T. E. (2004). The Five-Factor Model of Personality: Strengths and Illness Behavior. Journal of Personality and Individual Differences, 36, 187-199.
Lee, V. E., Dedrick, R. F., & Smith, J. B. (1991). The effect of the social organization of schools on teachers' efficacy and satisfaction. Sociology of Education, 64, 190-208.
Lopes, P. N., Grewal, D., Kadis, J., Gall, M., Salovey, P. (2006). Evidence that Emotional Intelligence is Related to Job Performance and Effect and Attitudes at Work. Psicothema, 18. 132-138.
Nguyen, A. N., Taylor, J., & Bradley, S. (2003). Relative pay and job satisfaction: some new evidence, working paper 045, Department of Economic, Lancaster University Management School, available at http://www.lums.lancs.ac.uk/ publications/ viewpdf/ 000187/
Ostroff, C. (1992). The relationship between satisfaction, attitude, and performance: An organizational level analysis. Journal of Applied Psychology, 77, 963-974.
Palmer, B., Donaldson, C., Stough, C. (2002). Emotional Intelligence and Life Satisfaction. Journal of Personality and Individual differences, 33, 1091-1100.
Penley, J. A., Tomaka, J. (2002). Association Among the Big Five, Emotional Responses, and Coping with Acute Stress. Journal of Personality and Individual Differences, 32, 1215-1228.
Petrides, K. V., Furnham, A. (2006). The Role of Trait Emotional Intelligence in a Gender-Specific Model of Organizational Variables. Journal of Applied Social Psychology. 36, 552-569.
Pouryasin, Z., & Yousefi, F. (2009). Psychological properties of the Job Satisfaction Survey (JSS) in a group of Iranian high school teachers. Submitted to Psychological Reports.
Rice, R. W., Gentile, D. A., & McFarlin, D. B. (1991). Facet importance and job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 76, 31-39.
Salami, S. O. (2007). Relationships of Emotional Intelligence and Self-Efficacy to Work Attitudes Among Secondary School Teachers in Southwestern Nigeria. Journal of Essays in Education, 20, 43-56.
Schutte, N. S., Malouff, J. M., Hall, L. E., Haggerty, D. J., Cooper, J. T., Golden, C. J., Dornheim, L. (1998). Development and Validation of a Measure of emotional intelligence. Journal of Personality and Individual Differences,25, 167-177.
Sjoberg, L., Littron, P. (2003). Emotional Intelligence, Personality and Performance. (SSE/EFI Working Paper Series in Business Administration 2003:8). Stockholm: Stockholm School of Economics.
Spector, P. E. (1997). Job satisfaction: application, assessment, causes, and consequences, Sage, London.
Spector, P. E. (1985). Measurement of Human Service Staff Satisfaction: Development of the Job Satisfaction Survey. Journal of   Community Psychology, 13, 6, 693-713.
Sy, T., Tram, S., & OHara, l. A. (2006). Relation of Employee and Manager Emotional Intelligence to Job Satisfaction and Performance. Journal of Vocational Behavior, 68, 461-473.
Van den Berg, P.T., Pitariu, H. (2004). The Relationships Between Personality and Well-Being During Societal Change. Journal of Personality and Individual Differences, 39, 229-234.
Wayne, J. H., Musisca, N., Fleeson, W. (2004). Considering the Role of Personality in the Work-Family Experience: Relationship of the Big Five to Work-Family Conflict and Facilitation. Journal of Vocational Behavior, 64, 108-130.
Wong, C., & Law, K. S. (2002). The Effects of Leader and Follower Emotional Intelligence on Performance and Attitude: An Exploratory Study. The Leadership Quarterly, 13, 243-274.
Zhang, L. F. (2006). Thinking Styles and the Big Five Personality Traits Revisited. Journal of Personality and Individual differences, 40, 1177-1187.