تأثیر آموزش برنامۀ کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر اضطراب امتحان دانش آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان‏شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشیار گروه سنجش و اندازه‏گیری و روان‏شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی

3 استاد گروه سنجش و اندازه‏گیری و روان‏شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی

4 استادیار گروه سنجش و اندازه‏گیری و روان‏شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش برنام ۀ کاهش استرس مبتنی بـر ذهـن آگـاه ی بـر اضـطراب امتحان دانشآموزا ن است. روش پژوهش از نوع آزما شی ی با طرح یپ شآزمـو ن ـ پـس آزمـون بـا گـروه کنترل است. جامع ۀ آماری پژوهش را کلیۀ دانشآموزان پسر مقطـع یپـ شدانشـگاه ی شـهر شـهریار در سالتحص یلی 92-1391 تشکیل یم دادند که از میان آنها با استفاده از روش ریگ نمونه ی تصـادفی سـاده، دانشآموزان ک ی ه نمرات اضطراب امتحان بالایی داشتند (یک انحراف معیار بالاتر از میانگین گروه)، 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جـایگزین شـدند . به گروه آزمایش، 8 جلسه برنام ۀ کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاه ی آموزش داده شد. برای جمعآوری ها داده از پرسشنام ۀ اضطراب امتحان اسپیلبرگر استفاده شد. داده ها از طریـق آزمـون آمـاری کواریـانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که فرض یۀ پژوهش مبنـی بـر تـأثیر آمـوزش برنامـ ۀ کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاه ی بر اضطراب امتحان دانشآموزان مورد تأییـد قـرار گرفتـه اسـت و دانشآموزان گروه آزمایش نسبت به دانشآموزان گروه کنترل در پسآزمون به طور معناداری اضـطراب امتحان کمتری داشتند. پس یم توان نتیجه گرفت که آموزش برنام ۀ کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگـاه ی در کاهش اضطراب امتحان دانشآموزان تأثیر معناداری دارد

کلیدواژه‌ها


ابوالقاسمی، عباس. (1382). اضطراب امتحان، تشخیص، علل و شیوه‏های مقابله مبتنی بر پژوهش. اردبیل: نیک‌آموز.
ابوالقاسمی، عباس؛ مهرابی‌زاده‌هنرمند، مهناز؛ نجاریان، بهمن، و شکرکن، حسین. (1383). اثربخشی روش درمانی آموزش ایمن‌سازی در مقابل تنیدگی و حساسیت‌زدایی منظم در دانش‌آموزان مبتلا به اضطراب امتحان. مجله روانشناسی اهواز، سال هشتم. 1، 29.
بیابانگرد، اسماعیل. (1386). اضطراب امتحان: ماهیت، علل، درمان، همراه با آزمونهای مربوطه. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
متین‏راد، مهرداد. (1389). مقایسه‏ی روش‏های تن‏آرامی و مراقبه‏ی کوتاه در کاهش اضطراب امتحان دانش‏آموزان دبیرستانی شهر تهران. رساله‏ی دکتری چاپ نشده، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
Baer, R. A. (2006). Mindfulness-based treatment approaches: Clinicians guide to evidence base and application. USA: Academic Press is an Imprint of Elsevier.
Baer, R.A. (2003) Mindfulness Training as a Clinical Intervention: A Conceptual and Empirical Review. Journal of Clinical Psychology: Science and Practice, 10 (2) , 125 –143.
Beauchemine, J. (2008). Mindfulness meditation may lessen anxiety, promote social skills and improve academic performance. Journal of Psychol, 11, 34-45. 
Bushman, B. J., Vagg, P. R., & Spielberger, C. D. (2005). Culture and gender factors in thestructure of test anxiety inventory: A metaanalysis. Newyork: Routledge.
Chang, V.Y., Palesh, O., Caldwell, R., Glasgow, N., Abramason, M., Luskin, F., Gill, M., Burke, A., & Koopman, C. (2004). The effects of a mindfulnessbassed stress redction program on stress, mindfulness self-efficacy positive states of mind. Journal of Stress and Health, 20, 141-147.
Chen, M.L. (2007). Test anxiety, reading anxiety and reading performance aming university English as second language learners. Unpublished Master’s Thesis, Ming Chuan University. ‏
Ferrando, S. (2005). Mindfulness-based cognitive therapy for trait anxity. Journal of Psycho, 22, 1-12.
Ganzenmuller, L. (2006). Using relaxation to cue memory and improve law school admission test score. Doctoral Dissertation, Hofstra university. Retrieved from Proquest Digital Dissertations.
Grossman, P., Niemann, L., Schmidt, S., & Walach, H. (2004). Mindfulness-based stress reduction and health benefits: a meta-analysis. Journal of Psychosomatic Research, 57, 35-43.          
Hall, T. (2005). Is test anxiety a form of specific social phobia? Masters Theses, University of  Maryland. Retrieved from Proquest Digital Dissertations.
Hill, K. T. (1984). Debilitation motivation and testing: A major educational problem, possible solutions and policy applications. In R. E. Ames and C Ames (Eds). Research on Motivation in Education.
Kabat-Zinn, J. (1990). Full catastrophe living: Using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness. New York: Delacorte.
Kabat-Zinn, J. (2003) , Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10, 144–156.
Linden, W. (1973). Practicing of meditation by school children and their levels of field dependence-independence, test anxiety, and reading achievement. Journal of Consulting & Clinical Psychology, 41, 139-143.
Lowson, D. J. (2006). Test anxiety: A test of attention bias. Doctoral Dissertation, University of Maine. Retrieved from Proquest Digital Dissertations.
Miller, J. J., Fletcher, K., & Kabat-Zinn, J. (1995). Three-year follow-up and clinical implications of a mindfulness meditation-based stress reduction intervention in the treatment of anxiety disorders. General Hospital Psychiatry, 17, 192-200.
Obrien, P. E. (2000). Self-Handicapping behaviors, psychosocial variables and academic achievement of middle school adolescents. Doctoral Dissertation, wayn state university. Retrieved from Proquest Digital Dissertations.
Orbach, G., Lindsly, S., & Grey, S. (2007). A randomized placebo-controlled tial of a self-help intrnet-based intervention for test anxiety. Educational Psychology. 27, (1). 135-154.
Ost, L. G. (2008). Efficacy of the third wave of behavioral therapies: A systematic review and meta-analysis. Behaviour Research and Therapy, 46, 296-321.
Rygh, J. L., & Sanderson. W. C. (2004). Treating generalized anxiety disorder: Evidence-based strategies, tools, and techniques. New York: Guilford Press.
Santorelli, S.F., & Kabat-Zinn, J. (2002). Mindfulness-based stress reduction Professional training resource manual. Worcester, MA: University of Massachusetts Medical School.
Segal, Z. V., Williams, M. G., & Teasdale, J. D. (2002). Mindfulness-based cognitive therapy for depression. New York: Guilford Press.
Semple, R. J., Reid, E. F., & Miller, L. (2005). Treating anxiety with mindfulness: An open trial of mindfulness training for anxious children. Journal of Cognitive Psychotherapy: An International Quarterly, 19, 372-392.
Shapiro, S. L., Astin, J. A., Bishop, S. R., & Cordova, M. (2005). Mindfulness-based stress reduction for health care professionals: Results from a randomized trial. International Journal of Stress Management, 12, 164-176.
Spielberger, C.D., & Vagg, P.R. (1995). Test anxiety: A transactional Process Model. In C. D. Spielberger & P. R. Vagg (Eds.). Test Anxiety: Theory, Assessment, and Treatment. (3-14).
Veer, S.D., Brouwers, A., Evers, W., & Tomic, W. (2009). A pilot study of the psychological impact of the mindfulness-based stress reduction program on persons who stutter. European Psychotherapy, 9, (1) , 39-56.                         
Zlomke, J. M. (2007). Test anxity in nursing students. Masters Theses, University of Wyoming. Retrieved from Proquest Digital Dissertations.