پیامدهای توزیع رهبری در مدرسه: نگاهی ویژه به رفتار شهروندی سازمانی معلمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه خوارزمی

2 دانشآموخته کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی

چکیده


در رویکرد نوین به رهبری در مدرسه، به جای رهبرِ واحد، صحبت از رهبران است و به جای تمرکز
« رهبری توزیع شده » قدرت، به توزیع قدرت در مدرسه اهمیت می دهد. این شیوة نوین با عبارت
اشتهار یافته است. علاوه بر فواید و پیامدهای زیادی که رهبری توزیع شده برای مدیران و مدرسه دارد،
پژوهشگران تأکید زیادی به پیامدهای مرتبط با معلمان داشته اند . اما در این تلاش های پژوه شی،
نشده است . پژوهش توصیفی « رفتار شهروندی سازمانی » علیرغم اهمیت بالا، توجه زیادی به پیامد
حاضر با درک این ضرورت به بررسی نقش رهبری توزیع شده در این پیامد مهم پرداخته است .
نمونهای معرف متشکل از 360 معلم و 52 مدیر مدارس ابتدایی شهر کرج به ترتیب پرسشنامه ها ی
را تکمیل کرده اند . در بررسی پایایی از « رفتار شهروندی سازمانی معلمان » و « رهبری توزیع شده »
استفاده شد . برای « تحلیل عاملی تأییدی » و در بررسی روایی سازه پرسشنامه ها از « آلفای کرونباخ »
پاسخ به سؤالات پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه (مدل استاند ارد) استفاده
شد. نتایج نشان میدهد که تمامی ابعاد پنجگانه رهبری توزیع شده ضمن داشتن رابطه مثبت و معنادار
با ابعاد پنجگانه رفتار شهروندی سازمانی، تمامی آ نها را نیز به صورت معناداری تبیین می کنند .
یافتههای این پژوهش اهمیت رهبری توزیع شده و پیامد آن رفتار شهروندی سازمانی معلمان را مورد
تأکید قرار می دهد. در فرجام پیشنهاداتی برای سیاستگذاران، مدیران، معلمان و پژوهشگران مطرح شده
است.

کلیدواژه‌ها


زین‌آبادی، حسن‌رضا (1388). رفتار شهروندی سازمانی، خشنودی شغلی و تعهد به مدرسه: آیا تفاوت معناداری میان معلمان زن و مرد وجود دارد؟  تحقیقات زنان، 3 (1)، 27-4.

زین‌آبادی، حسن‌رضا؛ بهرنگی، محمدرضا؛ نوه‌ابراهیم، عبدالرحیم و فرزاد، ولی‌الله (1387). رفتار شهروندی سازمانی معلمان تحلیلی بر ماهیت، روش‌شناسی پژوهش، پیشایندها و پسایندها. نوآوری‌های آموزشی، 7 (28)، 110-75.

سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجازی، الهه (1383). روش های تحقیق در علوم رفتاری. چاپ چهارم، تهران، انتشارات آگاه.

Bambale A. J., Shamsudin F. M., & Subramaniam C. A. L. (2011). Stimulating organizational citizenship behavior (OCB) research for theory development: Exploration of leadership paradigms. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences,  1, 48-64.

Bennett, N., Wise, C., Woods, P. & Harvey, J. A. (2003). Distributed leadership: Full report. Nottingham, UK, National College for School Leadership.

Blase, J., & Blase. J, (2001). The micro-politics of instructional supervision: A call for research. Educational Administration Quarterly. 38, 6–44.

Elmore, R. (2000). Building a new structure for school leadership. Washington, D.C. The Albert Shanker Institute

Fallah, N. (2011). Distributed Form of Leadership in Communities of Practice (CoPs) Int. J. Emerg. Sci., 1(3), 357-  370,

Flessa, J. (2009). Educational micro-politics and distributed leadership. Peabody Journal of Education. 84, 3, 331-349.

Gronn, P. (2008). The future of distributed leadership. Journal of Educational Administration. 46(2), 141-158.

Groon, P. (2002). Distributed leadership as a unit of analysis, The Leadership Quarterly, 13 (4), 423–451.

Harris, A. (2008). Distributed leadership: According to the evidence. Journal of Educational Administration, 46(2), 172–188.

Harris, A., & Townsend, A. (2007). Developing leaders for tomorrow: releasing system potential. School Leadership and Management, 27(2), 167-177.

Hartley, D.(2009). Education policy, distributed leadership and socio-cultural theory.British Journal of Educational Studies.61, 139150

Krishnan, V & Arora, P. (2008). Determinants of transformational leadership and organizational citizenship behavior, Asia-Pacific Business Review, 5(1), 34-43.

Lambropoulos, N., & Vivitsou, M. (2011), Distributed leadership for interconnected worlds. An   Interdisciplinary Journal on Humans in ICT Environments. 7(1), 4-8.

Leithwood, K., Mascall, B., & Strauss, T (2008). Distributed leadership according tothe evidence. New York: Routledge.

MacBeath, J. (2005). Leadership as distributed: a matter of practice. School Leadership and Management. 25(4), 349 -366.

Mascall, B., Leithwood, K., Straus, T., & Sacks, R. (2008). The relationship between distributed leadership and teachers’ academic optimism. Journal of Educational Administration, 46, 214-228.

Odur, G. K. T. (2004). Distributed leadership’ in schools: what English head teachers say about the ‘pull’ and ‘push’ factors? Paper presented at the British Educational Research Association Annual Conference, University of Manchester (16-18 September).

Podsakoff, P. M., Mackenzie, S. B., Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (1990). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research, Journal of Management, 26, 513-563.

Smith, L. (2007). A study of teacher engagement in four dimensions ofdistributed leadership in one school district in Georgia. Unpublished doctoral dissertation, Georgia Southern University.

Somech. A. & Ron. R. (2007). Promoting organizational citizenship behavior in schools: The impact of individual and organizational characteristics. Educational Administration Quarterly, 43(1), 38-66.

Spillane , J. (2006). Distributed leadership. Jossey-Bass Publication.

Spillane, J. P., Halverson, R., & Diamond, J. B. (2001). Investigating school leadership practice: A distributed perspective. Educational Researcher, 30(3), 23-28.

Storey, A. (2004). The problem of distributed leadership in schools. School leadership and management, 24(3), 249-265

Wallach, C.A., Lambert, M.B., Copland, M., & Lowry, L. (2005). Distributing leadership: Moving from high school hierarchy to shared responsibility. Seattle, WA: Small Schools Project.

Yukl, G. (2002). Leadership in organizations (5th ed.). Upper Saddle River, NY: Prentice Hall.