نقش خودکارآمدی تحصیلی، خودنظم دهی فراشناختی و تفکر انتقادی در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان مقطع دبیرستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 استادیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه یزد

3 دانشجوی دکترای روانشناسی عمومی دانشگاه علامه طباطبائئ

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر پیشبینی عملکرد تحصیلی بر اساس خودکارآمدی تحصیلی، خودنظمدهی
فراشناختی و تفکر انتقادی بود. بدین منظور 294 نفر از دانشآموزان مقطع دبیرستان به روش نمونهگیری
تصادفی خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از سه خردهمقیاس
پرسشنامهی راهبردهای انگیزشی برای یادگیری (پینتریج و دگروت، 1990 ) استفاده شد. دادهها با استفاده
از شاخصهای آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به شیوه ورود تحلیل
شدند. نتایج پژوهش نشان داد که بین نمره متغیرهای خودکارآمدی تحصیلی، خودنظمدهی فراشناختی و
تفکر انتقادی با نمرة عملکرد تحصیلی رابطۀ مستقیم و معنادار وجود دارد. همچنین، نتایج تحلیل
رگرسیون نشان داد که متغیرهای مذکور میتوانند درمجموع 16 درصد از واریانس متغیر عملکرد تحصیلی
را تبیین نمایند و خودکارآمدی تحصیلی بهترین پیشبینیکنندة عملکرد تحصیلی میباشد.

کلیدواژه‌ها


شمس، فاطمه و تابعبردبار، فریبا. ) .(1390نقش واسطهای خودکارآمدی تحصـیلی در رابطـهی جهتگیری هدف و عملکرد ریاضی. فصلنامهی روشها و مـدلهـای روانشـناختی، سـال اوّل، شماره ،3ص، .82 عابدینی، یاسمین، باقریان، رضا و کدخدایی، محبوبهالسادات. ) .(1389بررسی رابطهی باورهای انگیزشی و راهبردهای شناختی-فراشناختی با پیشرفتتحصیلی: آزمـون مـدلهـای رقیـب.
فصلنامهی تازههای علوم شناختی، شماره ،47ص .34
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York:
Freeman.
Bandura, A. (2001). Social Cognitive Theory: An Agentic Perspective. Annu,
Rev Psychol, 52, 1-26.
Byrnes, I.P. (1996). cognitive development and learning in instructional
content: Allyn & Bacon.
Cano, F. & Cardelle-Elawar. M.(2008). Family Environment, Epistemological
Beliefs, Learning Strategies, and Academic Performance: A Path Analysis.
Springer.
Coutinho, S.A., & Neuman, G. (2008). A model of metacognition,
achievement goal orientation, learning style and self-efficacy. Learning
Environment Research, 11, 131151.
Dembo, M.H., & Eaton, M.J. (2000). Self-regulation of academic learning In
middle-level schools. Elementary School Journal, 100 , 473490.
Halpern, D.F. (2007). The nature and nurture of critical thinking . In R.
Sternberg, R. Roediger, & D.F. Halpern (Eds.). Critical Thinking in
Psychology (pp. 114). Cambridge, MA: Cambridge University Press.
Hodge, E., Palmer, B., & Scott, D. (1992). Metacognitive training in
cooperative groups on the reading comprehension and vocabulary of at-risk
college students. College Student Journal, 26, 440-448.
Ignatavicius, D.D. (2001). Six critical thinking skills for the at-the bedside
success. Nursing Management, 32 (1), 37-39.
Kohler, B.D. (2002). The effects of metacognitive language learning strategy
explanation on lowerachieving Second language learners. Dissertation
Abstracts International, 63 , 169.
Kuhn, D. (1999). A developmental model of critical thinking. Educational
Researcher, 28, 16-25.Kuiper, R. (2002). Enhancing metacognition through the reflective use of selfregulated learning strategies. The Journal of Continuing Education in
Nursing, 33 (2), 78-87.
Leung, D.Y.P. & Kember, D. (2003). The relationship between approaches to
learning and reflection upon practice. Educational Psychology, 23 (1), 61-
71.
Nietfeld, J.L., & Schraw, G. (2002). The effect of knowledge and strategy
explanation on monitoring accuracy. Journal of Educational Research, 95 ,
131142.
Pajares, F. (1996). Self-Efficacy beliefs in academic settings. Review of
Educational Research, 66 (4), 543-578.
Phan, H.P. (2006). Examination of student learning approaches, reflective
thinking, and epistemological beliefs. Journal of Research in Educational
Psychology, Education & Psychology, 4 (3), 577-610.
Phan, H.P. (2007). An examination of reflective thinking, learning approaches,
and self-efficacy beliefs at the University of the South Pacific: A path
analysis. Educational Psychology, Routledge Taylor & Francis Group, 27
(6), 789-806.
Phan, H.P. (2008). Predicting change in epistemological beliefs, reflective
thinking, and learning approaches: A longitudinal study. British Journal of
Educational Psychology, The British Psychological Society, 78, 75-93,
http://www.proquest.umi.com.
Phan, H.P. (2009). Relations between goals, self-efficacy, critical thinking and
deep processing strategies: A path analysis. Educational Pshycology, 29,
777-799.
Phan, H.P. (2010). Critical thinking as a self-regulatory process Component in
teaching and learning. Psicothema, 22 (2), 284-292.
Pintrich, P.R. (2000). The role of goal orientation in self-regulated learning .
In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Handbook of selfregulation (pp. 451502). San Diego: Academic Press.
Pintrich, P.R., & DeGroot, E.V. (1990). Motivational and self-regulated
learning component of classroom academic performance. Journal of
Educational Psychology, 82 (1), 33-40.
Pintrich, P.R., & Schunk, D.H. (2002). Motivation in education:
Theory,research, and applications. Columbus, OH: Merrill.
Pintrich, P.R., smith, D.A.F., Garcia, T., & Mckeachie, W. (1993). Reliability
and predictive validity of the motivated strategies for learning
questionnaire (MSLQ). Educational and Pschological Measurement, 53
(3), 300-801. 

Schommer-Aikins, M. (2002). “An evolving theoretical framework for an
epistemological belief system”. in Hofer, B.K. and Pintrich, P.R. (Eds),
Personal Epistemology: The Psychology of The Psychology of Beliefs
about Knowledge and Knowing, Erlbaum, Mahwah, NJ, pp. 18-103.
Slavin, R. (2006). Educational psychology (8th ed.). Boston: Pearson/Allyn &
Bacon.
Steele-Dadzie, T,E. (2004). Relationships among teacher self-efficacy, student
self-efficacy, and student performance. Dissertation of Rutgers The State
University of New Jersey - New Brunswick.
http://proquest.umi.com.db.atu.ac.ir.
Stupnisky, R.H., Renaud, R.D., Daniels, L.M., Haynes, T.L., & Perry, R.P.
(2008). The interrelation of first year college students’ critical thinking
disposition, perceived academic control, and academic achievement.
Research in Higher Education, 49 , 513-530.
http://www.proquest.umi.com.
Thiede, K.W., Anderson, M.C.M., & Therriault, D. (2003). Accuracy of metacognitive monitoring affects learning of texts. Journal of Educational
Psychology, 95, 6673.
Wigfield, A., & Eccles, J.S. (2000). Expectancy-value theory of achievement
motivation. Contemporary Educational Psychology, 25, 68-81.
Wolters, C.A. (2004). Advancing achievement goal theory: Using goal
structures and goal orientations to predict students’ motivation, cognition,
and achievement. Journal of Educational Psychology, 96 (2), 236-250.