بررسی عوامل موثر بر بهرهوری اعضای هیأت علمی دانشگاه، و ارائه مدل جهت بهبود آن(مطالعه موردی، منطقه 8دانشگاه آزاد اسلامی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تخصصی مدیریت آموزش عالی واحد علوم و تحقیقات

2 دانشیار دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 دانشیار دانشگاه خوارزمی

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی مدلی جهت ارتقای بهر هوری اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی )منطقه 8( است. جهت
تحقق این هدف، ابتدا با مطالعه مبانی نظری و پیشینه تحقیق، تعداد 80 مولفه استخراج و در قالب یک چارچوب اولیه ارائه
گردید. جهت تأیید چارچوب اولیه، پرسشنام های تنظیم و بعد از تأیید روایی و پایایی بین 40 نفر از صاحب نظران حوزه
آموزش عالی توزیع شد و داد هها گردآوری گردید.همچنین برای نتیجه گیری بهتر از روش مصاحبه با استادان صاحب نظر
استفاده شد. داد ههای گردآوری شده تجزیه و تحلیل شد و چارچوب اولیه مشتمل بر 72 سوال شامل سه عامل اصلی، و 14
زیر مولفه تدوین گردید. جهت تعیین میزان تأثیر هر یک از این عوامل )فردی، سازمانی، و برون سازمانی( بر بهر هوری اعضای
هیأت علمی، پرسشنام های محقق ساخته بر اساس چارچوب اولیه تدوین گردید، و پس از تأیید روایی)قضاوت خبرگان( و
پایایی)آلفای کرونباخ 91 / 0( در یک نمونه 361 نفری)تعیین شده از طریق فرمول حجم نمونه(،از طریق نمونه گیری تصادفی
طبق های در بین اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد منطقه 8 اجرا شد. از رو شهای آماری و آزمو نهای متفاوت با استفاده
از نر مافزار SPSS22 و 54.LISREL8 به نحوی که ذکر م یشود، استفاد ه گردید: از آزمون تحلیل عاملی اکتشافی جهت
شناسایی عوامل موثر بر بهر هوری، از آزمون نسبت برای بررسی وضعیت و میزان تاثیر، و از روش تحلیل عاملی تأییدی جهت
ارائه مدل استفاده شد. نتایج بیانگر آن است که عوامل درون سازمانی با بار عاملی 75 / 0 بیشترین میزان تاثیر، عوامل برون
سازمانی با بار عاملی 65 / 0 در رتبه دوم و عوامل فردی با بار عاملی 60 / 0 کمترین میزان تاثیر را بر بهر هوری اعضای هیات
علمی دارند. تحلیل عاملی تأییدی نیز برای تدوین مدل نهایی مورد استفاده قرار گرفت، و در نهایت مدلی مشتمل بر شش
بعد اصلی فلسفه، اهداف، مبانی نظری، روشهای ارتقا، فرآیند اجرایی،و بازخورد از مدل ارائه گردید. یکی از کاربردهای مدل
جهت ارتقای بهر هوری اعضای هیأت علمی، کاربست آن جهت ارتقای کیفیت دانشگاهها و بروندا دهای حاصل از آن، یعنی
دانشجویان م یباشد که منجر به بهبود کیفیت کار آنها و در نهایت ارتقاء و پیشرفت کشور خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


ایران منش، محمد)1383(. نقش آموزش عالی در توسعه پایدار. مجموعه مقالات آموزش عالی و توسعه پایدار، تهران: موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، جلد 1.

 ایروانی، هوشنگ؛ فائزی پور، محمد مهدی؛ شریف زاده، ابوالقاسم، و همکاران)1385(. تحلیل عوامل تأثیر گذار بر بهبود فرصتهای مطالعاتی هیأت علمی دانشگاه تهران، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، انتشارات موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی.

بیرن بائوم،رابرت)1382(.دانشگاهها چگونه کار  میکنند، ترجمه حمیدرضا آراسته. تهران موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی.

شایان، مهین)1375(. عوامل موثر در بهره وری نظام آموزش عالی در تربیت نیروی انسانی، شیوه های عملی ارتقای بهره وری نیروی انسانی، تهران، مرکز آموزش مدیریت دولتی.

صابری، سید محمود)1394(. ارائه مدلی جهت ارتقای بهره وری اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی)منطقه 8(. پایان نامه دکتری مدیریت آموزش عالی، به راهنمایی کامران محمد خانی ،دانشگاه علوم و تحقیقات تهران.

فرجی ارمکی، اکبر)1389(. الگویی برای افزایش بهره وری پژوهشی اعضای هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی، پایان نامه دکتری مدیریت آموزش عالی، به راهنمایی حمیدرضا آراسته، دانشگاه شهید بهشتی.

گدازگر،حسین؛ علیزاده اقدم، محمدباقر)1385(. مطالعه عوامل موثر بر تولید علم در بین اعضای هیات علمی دانشگاهها، مجله علوم اجتماعی، شماره 2.

مهرعلی زاده،یدالله)1385(. سیاست گذاری تحقیقات دانشگاهی و صنعت و جایگاه اعضای هیأت علمی در پژوهش. فصلنامه علوم، تحقیقات، و فناوری، شماره 7.

Barbara K. Townsend and Vicki J. Rosser, 2007. Workload Issues and Measures of Faculty Productivity, THE NEA HIGHER EDUCATION JOURNAL.

Bland, C & Ruffin, M.T(1992). Characteristics of productive environment. Academic medicine, 385-395.

Bland, C.J., B. Center, D.A. Finstad, K. Risbey and J.G. Staples, 2005. A Theoretical, Practical, Predictive Model of Faculty and Department Research Productivity. Academic Medicine. 80(3): 225-237.

Brocato, J.J. (2001). The research productivity of family medicine departmentfaculty: A national study (dissertation). Michigan State University.

Cantu, J.r. V., 1997. The Identification and Validation of a Checklist of quality standards for Faculty Administrative Work at Research Universities. PH.D dissertation. Texas Tech University. U.S.A.

Dundar, Halil; Lewis, Darrell R., 1998. DETERMINANTS OF RESEARCH PRODUCTIVITY IN HIGHER EDUCATION, Research in Higher Education;Dec98, Vol. 39 Issue 6, p607.Education and Development.

Gates, S., et al., (2001). Ensuring the quality and productivity of education and professional development activities: A review of approaches and lessons for DOD. Santa Monica, CA. Rand.

Kapelke, steven(2005). recommendation on faculty workload and productivity.

Manjunat, L., S. Tyagraajan, J. vasantkumar and M.R. Ansari, 2008. Determinates of Teaching Productivity and Characteristics of University of Agricultural Sciences Dharward. Kamataka India. 21(1): 83-85.

Middaugh, Michael, 2011. Measuring Faculty Productivity: Let’s Get It Right. The Chronicle of Higher Education.

Poole,William(2005)Improving Productivity in Higher education” Webster University.St.Louis.

Porter, S. R., & Umbach, P. D. (2001). Analyzing faculty workload data using multilevel modeling. Research in Higher Education, 42(2): 171–196.

Santo et al., 2009 S.A. Santo, M.E. Engstrom, L. Reetz, W.E. Schweinle, K. Reed Faculty Productivity Barriers and Supports at a School of Education Innovative Higher Education, 34 (2009), pp. 117–129.

Tenopir, Carol et al(2006).factual summary of results of the survey conducted, University of North Carolina.

Teodorescu, D., 2000. Correlates of faculty publication productivity: a crossnational analysis. Higher Education, 39: 201-22.

Turner, L. Mairesse, J. (2003). Explaning individual productivity difference in scientific research productivity: How important are institutional and individual determinants on econometric analysis of the publications of French CNRS.

Weistroffer , H. Roland . Spinelli, Michael A. Canavos , George C. and Fuhs. F. Paul (2001)”A merit pay allocation model for college faculty based on performance quality and quantity” Journal of Economics of Education Review .Volume 20, Issue 1.

Zainab, A. N.(1999); Personal, academic and departmental correlates of research productivity; Malaysian Journal of library & information science, Vol. 4, No. 2.