نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه آموزشی روان شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

10.22034/jiera.2021.291312.2528

چکیده

پژوهش پیش رو با هدف تحلیل محتوای کتب درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی بر اساس نظریه خرد وبستر در جهت ارزیابی میزان آمادگی دانش آموزان برای رویارویی یا جهان متاثر از پاندمی کروناویروس انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، توصیفی از نوع تحلیل محتوا بود. جامعه آماری شامل کتاب مطالعات اجتماعی پایه‎ سوم تا ششم بود. به منظور گردآوری داده‎ها از روش تمام‎شماری استفاده شد. واحد تحلیل، صفحات (متن، عناوین فصول، تصویر، پرسش‌ها یا فعالیت‌ها) بود. ابزار پژوهش شامل فرم وارسی مبتنی بر ابعاد پنج گانه نظریه وبستر (2007) بود. یافته ها نشان داد که در طراحی کتب مطالعات اجتماعی فقط بعد گشودگی به تجربه به اندازه کافی مورد توجه قرار گرفته؛ در حالی که بعد شوخ‎طبعی و مرور خاطرات و تأمّل تقریبا در تمام پایه‌ها مغفول مانده و تنظیم هیجانی بجز در پایه سوم در دیگر پایه‌ها چندان مورد توجه قرار نگرفته است. توجه به بعد تجارب چالشی بجز پایه چهارم، در دیگر پایه ها در سطح مناسب بود. آنتروپی شانون بیان‌گر بار اطلاعاتی بالا برای تمام ابعاد و توجه ویژه‌ به مؤلفه های مرور خاطرات و تأمّل، تنظیم هیجانی و تجارب چالشی بود. نتایج پژوهش گویای نشان داد که پر کردن شکاف میان پایه ها در توجه به ابعاد خرد و طراحی محتوای کتب در جهت پرورش دانش آموزان خردمند، نواندیش و همدل در جهت زندگی در جهان پرتلاطم کنونی رسالتی بزرگ برای نهادهای آموزشی است که در کتب مطالعات اجتماعی تا اندازه‌ای مورد غفلت قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها