نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‏شناسی تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد گروه روان‏شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد گروه روان‏شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

10.22034/jiera.2019.198719.2008

چکیده

توانایی خودتنظیمی یکی از عامل‏های مهم در رابطه با بسیاری از پیامدهای مثبت روان‏شناختی است ازاین‏رو ارتقا و آموزش آن به دانش‏آموزان یک ضرورت است. هدف اصلی پژوهش حاضر آزمون اثربخشی آموزش ارتقای کارکردهای اجرایی بر خودتنظیمی بر اساس نقش واسطه‏ای برنامه‏ریزی بود. طرح پژوهش از نوع شبه آزمایشی با پیش‏آزمون- پس‏آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری شامل کلیۀ دانش‏آموزان مقطع 2 شهر تهران می‏شد و شرکت‏کنندگان در پژوهش شامل 40 دانش‏آموز می‏شد که در سال تحصیلی 98-1397 در مدارس دولتی ثبت‏نام کرده بودند. شرکت‏کنندگان از طریق نمونه‏گیری در دسترس انتخاب شدند. در گروه آزمایش 20 دانش‏آموز 8 جلسۀ 90 دقیقه‏ای آموزش دریافت کردند. درحالی‏که اعضای گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. ابزار پژوهش پرسش‏نامۀ کارکردهای اجرایی (BRIEF) است. برای تحلیل داده‏ها از مدل‏های ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی در قالب الگوی MIMIC استفاده شد. از یافته‏های قابل‏توجه این پژوهش می‏توان به برازش مدل مفهومی و نیز تأثیر مستقیم و غیرمستقیم آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودتنظیمی اشاره کرد. درمجموع برازش مدل نشان‏دهندۀ آموزش پذیری خودتنظیمی و نقش متغیر واسطه‏ای است.

کلیدواژه‌ها

ثمری، ع. (1388). مقایسة تأثیر استفاده‏‏ از فناوری اطلاعات و ارتباطات و روش سنتی، بر میزان پیشرفت تحصیلی، یادگیری خودتنظیمی و انگیزة تحصیلی دانشجویان دانشگاه پیام نور. نامۀ آموزش عالی، 5 (2)، 23 - 30.
علیپور کتیگری، ش.، حیدری، ح.، نریمانی، م. و داوودی، ح. (1399). مقایسه اثربخشی روش تدریس مشارکتی و روش تدریس سنتی بر اشتیاق تحصیلى، خودکارآمدى تحصیلى و خودتنظیمى در دانش‏آموزان. فصلنامۀ پژوهش در نظام‏های آموزشی، 14 (48)، 23-39.
نریمانی، م.، رستم اوغلی، ز. و موسی زاده، ت. (1395). نقش تعلل ورزی، خود تنظیم‏گری و باورهای فرا شناختی در پیش‏بینی فرسودگی تحصیلی دانش‏آموزان دختر دوره متوسطه. فصلنامۀ پژوهش در نظام‏های آموزشی، 10 (33)، 51-72.
Alipour katigari, S., Heidari, H., Narimani, M., & Davoody, H. (2020). Comparison of the Effectiveness of Participatory Teaching Method and Traditional Teaching Method on Academic Exercise, Self-efficacy and Self-Controlling in Students. Journal of Research in Educational Systems, 14(48), 23-39. [In Persion]
Ardila, A. (2008). On the evolutionary origins of executive functions. Brain and Cognition, 68(1), 92 - 99.
Anderson, P. (2002). Assessment and Development of Executive Function (EF) during Childhood. Child Neuropsychology, 8(2), 71-82.
Blair, C. (2016). Executive function and early childhood education. Current opinion in behavioral sciences, 10, 102–107.
Booth, R., Charlton, R., Hughes, C., & Happé, F. (2003). Disentangling weak coherence and executive dysfunction: planning drawing in autism and attention-deficit/hyperactivity disorder. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 358(1430), 387 – 92.
Casenhiser, D., Shanker, S. & Stieben, J. (2012). Understanding the Nature of Self-Regulation, Milton & Ethel Harris Research Initiative, York University, Canada.
Cleary, T. J. (2011). Emergence of self-regulated learning microanalysis: Historical overview, essential features, and implications for research and practice. In B. J. Zimmerman & D. H. Schunk (Eds.), Handbook of self-regulation of learning and performance (pp. 329–345). New York: Routledge.
Duckworth, A. L., Tsukayama, E., & May, H. (2010b).Establishing causality using longitudinal hierarchical linear modeling: An illustration predicting achievement from self-control. Social Psychology and Personality Science, 1(4), 311–317.
Eilam, B., & Aharon, I. (2003). Student planning in the process of self-regulated learning. Contemporary Educational Psychology, 28(3), 304-334
Evans, G. W., Fuller-Rowell, T. E., & Doan, S. N. (2012).Childhood cumulative risk and obesity: The mediating role of self-regulatory ability. Pediatrics, 129(1), e68–e73.
Fuster, J. M. (2008). The Prefrontal Cortex. 4th. San Diego, CA: Academic Press.
Greene, J. A., Robertson, J., & Costa, L. C. (2011). Assessing self-regulated learning using think-aloud protocols. In B. J. Zimmerman & D. H. Schunk (Eds.), Handbook of self-regulation of learning and performance (pp. 313–328). New York: Routledge.
Hagger, M. S., Wood, C., Stiff, C., & Chatzisarantis, N. L. D. (2010). Self-regulation and selfcontrol in exercise: The strength-energy model. International Review of Sport and Exercise Psychology, 3(1), 62_86.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Kock, N. (2017). WarpPLS User Manual: Version 6.0. Laredo, TX: ScriptWarp Systems.
McClelland, M. M., Cameron Ponitz, C. C., Messersmith, E., & Tominey, S. (2010). Self-regulation: The integration of cognition and emotion. In R. Lerner (Series Ed.) & W. Overton (Vol. Ed.), Handbook of life-span development (Cognition, biology and methods) (Vol. 1,pp. 509–553). Hoboken, NJ: Wiley.
McClelland, M. M., Acock, A. C., Piccinin, A., Rhea,S. A., & Stallings, M. C. (2013). Relations between preschool attention span-persistence and age 25 educational outcomes. Early Childhood Research Quarterly,28(2), 314–324.
Najdowski, A. (2017). Flexible and Focused Teaching Executive Function Skills to Individuals with Autism and Attention Disorders, India: Academic Press.
Narimani, M., Rostamoghlo, Z., & Mosazade, T. (2016). The role of procrastination, self-regulating and meta-cognitive beliefs in predicting the academic burnout of high school girl students. Journal of Research in Educational Systems, 10(33), 51-72. [In Persion]
Samari, E., & Rasouzadeh, B. (2010). A Comparative Study of the Effect of Using ICT vs. Traditional Method on Educational Advances and SelfRegulated Learning among Students of Payame Noor University (PNU). Higher Education Letter, 2(5), 83-93. [In Persion]
Shanker, S. (2009) Developmental Pathways: Scaffolding for Early Learners, (Presentation), Research Professor & Director, Milton & Ethel Research Initiative.
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2016). A beginner's guide to structural equation modeling (3rd ed.). New York, NY, US: Routledge/Taylor & Francis Group.
Schunk, D. H., & Greene, J. A. (Eds.). (2018). Handbook of self-regulation of learning and performance (2nd ed.). New York: Routledge Publication.
Sniehotta, F.F., Schwarzer, R., Scholz, U., & Schuz, B. (2005). Action planning and coping planning for long-term lifestyle change: Theory and assessment. European Journal of Social Psychology, 35, 565_576.
Vinzi, V. E., Chin, W., Henseler, J., Wang, H. (2010). Handbook of Partial Least Squares, New York: springer publication.
Waltz, J. A., Knowlton, B. J., Holyoak, K. J., Boone, K. B., Mishkin, F. S., de Menezes Santos, M., Miller, B. L. (1999). A system for relational reasoning in human prefrontal cortex. Psychological Science.  10(2), 119–125.
Wong, K. K. (2010). Handling small survey sample size and skewed dataset with partial. least square path modelling. the magazine of the marketing research and intelligence association, 20-23.
Zelazo, P. D., Carter, A., Reznick, J., & Frye, D. (1997). Early development of executive function: A problem-solving framework. Review of General Psychology, 1(2), 198–226.