نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

4 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اداری دانشگاه بوعلی سینا همدان

10.22034/jiera.2020.187732.1894

چکیده

هدف پژوهش تدوین مدل ساختاری ناسازگاری تحصیلی بر اساس بی‏عدالتی آموزشی، فرسودگی، فریبکاری تحصیلی وعدم خود کارآمدی دانشجویان بود. روش پژوهش همبستگی در قالب الگوسازی مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه بوعلی سینای همدان در سال تحصیلی 97-1396 بود. ابزارهای اندازه‏گیری شامل پرسشنامه عدالت آموزشی گل‏پرور (1389) فرسودگی تحصیلی برسو (1998)، فریبکاری تحصیلی گل‏پرور (1389) پرسشنامه خودکار‏آمدی اون و فرامن (2001)، سازگاری تحصیلی بیکر و سریاک (1984) بود. داده‏های پژوهش با استفاده از مدل‏سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج نشان داد مدل معادلات ساختاری روابط بین بی‏عدالتی آموزشی، عدم‏خودکار‏آمدی، فرسودگی و فریبکاری تحصیلی در تبیین ناسازگاری تحصیلی از برازش مناسب برخوردار است. همچنین روابط غیرمستقیم بین متغیرهای مذکور در مدل نیز مورد تأیید قرار گرفت. این یافته‏ها حاکی از آن است که کنترل بی‏عدالتی آموزشی، می‏تواند گام مؤثری در جهت کاهش فرسودگی، فریبکاری، عدم‏خودکار‏آمدی و ناسازگاری تحصیلی باشد.

کلیدواژه‌ها

اردلان، ا. و حسین چاری، م. (1390). پیش‏بینی سازگاری تحصیلی بر اساس مهارت‏های ارتباطی با واسطه باورهای خودکار‏آمدی. فصلنامه روان‏شناسی تربیتی، 6(17)، 20-29.
زارعی، ح. (1392). الگوسازی روابط بین سبک‏های تفکر و سازگاری آموزشی با پیشرفت تحصیلی. مجله روان‏شناسی، 18(1)، 44-60.
سرانچه، م.، مکتبی، غ. و حاجی یخچالی، ع. (1393). رابطه علی ویژگی‏های شخصیت با فرسودگی تحصیلی با میانجی‏گری خودکار‏آمدی تحصیلی و تنیدگی تحصیلی ادراک‏شده در دانشجویان. مجله روش‏ها و مدل‏های روان‏شناختی، 5(17)، 75-92.
سعادت، س.، اصغری، ف. و جزایری، ر. (1394). رابطه خودکار‏آمدی تحصیلی با استرس ادراک‏شده، راهبردهای مقابله‏ای و حمایت‏های اجتماعی ادراک‏شده در دانشجویان دانشگاه گیلان. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 15(12)، 67-78.
شریفی فر، ف. (1393). بررسی ارتباط فرسودگی تحصیلی با خودکار‏آمدی آموزشی و انگیزه تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم. پایان‏نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علوم بهزیستی و توان‏بخشی. دانشکده پرستاری و مامایی.
طاووسی، م. و قهری صارمی، ز. (1396). هسته ارزشیابی‏های خود و فرسودگی تحصیلی: نقش واسطه‏ای سبک‏های مقابله‏ای. فصلنامه پژوهش در نظام‏های آموزشی، 11(38)، 81-101.
قاسمی، و. (1392). مدل‏سازی معادله ساختاری در پژوهش‏های اجتماعی با کاربرد Amos Graphics. تهران: انتشارات جامعه شناسان.
گل‏پرور، م. (1389)، رابطه اخلاق و عدالت آموزشی با پرهیز از فریبکاری علمی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 5(2)، 57-67.
محمدی رمقانی، س. (1393). بررسی نقش فرسودگی تحصیلی در رابطه بین خودکار‏آمدی و رضایت از زندگی. پایان‏نامه کارشناسی ارشد. گروه علوم تربیتی. دانشگاه شیراز.
محمدی، د. (1395). ارتباط راهبردهای فراشناختی، سازگاری تحصیلی و عملکرد تحصیلی در دانشجویان علوم پزشکی قم. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 16(48)، 439-430.
مرزوقی، ر. و حیدری، م. (1396). تبیین نقش واسطه‏گری ادراک از عدالت سازمانی در روابط بین تعدی نظارتی و خودکار‏آمدی نوآورانه‏ی کارکنان دانشگاه علوم پزشکی شیراز. مجله دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، 11(2)، 142-152.
مکرمی، م.، محمدرضایی، ع.، سیری، ح. و اسماعیلی، م. (1395). ویژگی‏های روان‏سنجی مقیاس باورهای خودکار‏آمدی تحصیلی پنتریچ و دی گروت. روان‏سنجی، 5(20)، 121-133.
نوشادی، س. و شیخ‏الاسلامی، ر. (1396). رابطه ساختار کلاس و سازگاری دانشجویان با دانشگاه: نقش واسطه‏ای فرسودگی تحصیلی. مطالعات روان‏شناسی تربیتی، 25(3)، 124-152.
‏هاشمی، س.، ‏هاشمی، ز. و نقش، ز. (1397). نقش واسطه‏ای هیجان‏های پیشرفت در رابطه میان جو روانی- اجتماعی کلاس و فرسودگی تحصیلی. فصلنامه پژوهش در نظام‏های آموزشی، 12 (43)، 131-146.
Ardalan, A., & Hossein Chari, M. (1390). Predicting academic adjustment based on communication skills through self-efficacy beliefs. Quarterly Journal of Educational Psychology, 6 (17), 20-29. [In Persian]
Baker, R. W. & Siryk, B. (2007). Student adjustment to college questionnaire manunal. Los Anngeles, CA: Western psychological services.
Bandura, A. (2001). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliff, Prentice Hal
Botchkovar, E. & Broidy, L. (2008). Accumulated strain, negative emotions, and crime: A test of general strain theory in Russia. Crime & Delinquency, 59(6), 837-860.
Breso, E., Salanova, M., & Schoufeli, B. (1998). In search of the third dimension of Burnout. Applied psychology, 56(3), 460-472.
Brezina, T. (2010). Anger, attitudes, and aggressive behavior: Exploring the affective and cognitive foundations of anger aggression. Journal of Contemporary Criminal Justice, 26(2), 186-203
Ghasemi, V. (2013). Structural Equation Modeling in Social Research using Amos Graphics. Tehran: Sociologists Publications. [In Persian]
Golparvar, M. (2010). The Relationship between Ethics and Educational Justice with Avoiding Scientific Deception. Journal of Ethics in Science and Technology, 5(2), 57-67. [In Persian]
Hashemi, S., Hashemi, Z., & Naghsh, Z. (2018). The mediating role of developmental excitement in the relationship between classroom psychosocial climate and academic burnout. Quarterly Journal of Research in Educational Systems, 12(43), 131-146. [In Persian]
Hoy, W. K., & Tarter, C. J (2004). Organizational justice in schools: no justice without trust. International Journal of Educational Management, 18(4), 250-259.
Makrami, M., Mohammad Rezaei, A., Siri, H., & Ismaili, M. (2016). Psychometric properties of the self-belief scale Pentrich and Di Grot's academic achievement. Journal of Psychometric Research, 5(20), 121-133. [In Persian]
Marzooqi, R., & Heydari, M. (2017). Explaining the role of perceptual mediation of organizational justice in the relationship between regulatory encroachment and innovative self-efficacy of Shiraz University of Medical Sciences staff. Journal of Tehran University of Medical Sciences, 11(2), 142-152. [In Persian]
Mohammadi Ramghani, S. (2014). Investigating the role of academic burnout in the relationship between self-efficacy and life satisfaction. Master's thesis. Department of Educational Sciences. Shiraz university. [In Persian]
Mohammadi, D (2016). Relationship between metacognitive strategies, academic adjustment and academic performance in Qom medical students. Iranian Journal of Medical Education, 16 (48), 439-430. [In Persian]
Nooreen, N; Habiba, E; Rahil, M. (2009). Understanding psychosocialbehavioural patterns: factors and problems in school to university transition. MASAUM Journal of Social Sciences and Applications, 1(1),42-56.
Noshadi, S., & Shaykh al-Islami, R. (2017). The relationship between class structure and students' adaptation to the university: the mediating role of academic burnout. Journal of Educational Psychology Studies, 25(3), 124-152. [In Persian]
Pettus, K. R. (2006). The relationship of parental monitoring to community collegestudent adjustment and achievement: differences bygender, ethnicity, parental education level, and student residence. Unpublished Ph.D. Thesise, Carolina University.
Roeser, R. W., Eccles, J. S., & Sameroff, A. J. (1998). Academic and emotional functioning in early adolescence: Longitudinal relations, patterns, and prediction byexperience in middle school. Development and Psychopathology, 10, 321-352.
Saadat, S., Asghari, F. & Jazayeri, R. (1394). The relationship between academic self-efficacy and perceived stress, coping strategies and perceived social support in Gilan University students. Iranian Journal of Medical Education, 15(12), 67-78. [In Persian]
Saranche, M., Maktabi, Gh., & Haji Yakhchali, A. (2014). The causal relationship between personality traits and academic burnout is mediated by self-efficacy, academic achievement, and perceived academic stress in students. Journal of Psychological Methods and Models, 5(17), 75-92. [In Persian]
Schaufeli, W. B., Martinez, I. M., Pinto, A. M., Salanova, M., & Bakker, A. B. (2002). Burnout and engagement in university students: A cross-national study. Journal of cross-cultural psychology33(5), 464-481.
Sharififar, F. (1393). Investigating the relationship between academic burnout and self-efficacy, educational efficiency and academic motivation of Ghom University of Medical Sciences students. Master's thesis. University of Rehabilitation Sciences and Social Welfare. School of Nursing and Midwifery. [In Persian]
Smith, T. R., Kudlac, C. & Fera, A. G. (2013). Deviant reactions to the college pressure cooker: A test of general strain theory on undergraduate students in the united states. International Journal of Criminal Justice Sciences, 8(2), 88-104.
Spear, L. P. (2000). The adolescent brain and age related behavioral manifestations. Neuroscience and Behavioral Reviews, 24, 417-463.
Tavousi, M., & Ghahari Saremi, Z. (1396). The core of self-assessment and academic burnout: The mediating role of coping styles. Quarterly Journal of Research in Educational Systems, 11(38), 81-101. [In Persian]
Whitley, B. E. (1998). Factors associated with cheatingamong college students: a review. Research in HigherEducation, 39(3), 235-274.
Zarei, H. (1392). Modeling the relationships between thinking styles and educational adaptation to academic achievement. Journal of Psychology, 18 (1), 60-44. [In Persian]