طراحی و ارائه چارچوب مفهومی و مدل دانشگاه کارآفرین بر اساس نظریه داده بنیادِ سیستماتیک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

2 دانشیار (مدعو)، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

3 استادیار (مدعو)، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

10.22034/jiera.2019.160732.1736

چکیده

دانشگاه کارآفرین به‌عنوان نسل سوم دانشگاه‌ها، مأموریت سومی دارد که مطابق نظریۀ تعدادی از اندیشمندان و متفکران، موتور رشد و تحول اقتصادی و اجتماعی بوده است. هدف این مقاله، مطالعه چارچوب مفهومی دانشگاه کارآفرین ازنقطه‌نظر جنبه‏های کارآفرینانه دانشگاه‏های کارآفرین و عوامل مؤثر بر شکل‌گیری دانشگاه‏های کارآفرینی و درنهایت پیشنهاد مدل و چارچوب مفهومی دانشگاه کارآفرین (با هدفِ توسعه ای-کاربردی) بود. این پژوهش با روش و ماهیت مطالعه موردی از نوع کیفی بر اساس نظریه داده بنیاد با رویکرد سیستماتیک مدیریت و اجرا شد. مضاف بر اینکه با معیار کرسول مورد اعتباریابی محتوایی قرار گرفت و تأیید گردید و نیز پایایی آن بر اساس توافق کدگذاری بیش از 95 درصد، مطابقِ فرمول هولستی و کاپا مورد تأیید و حمایت واقع گردید. جامعۀ این پژوهش شامل اساتید دانشگاه و مدیران دانشگاه در مراکز کشور بودند. نمونه این مطالعه 14 نفر (4 نفر مدیر و بقیه اساتید دانشگاه) و نمونه‌گیری نظری و هدفمند و با روش گلوله برفی در حد اشباع بود. داده‏ها از مصاحبه‌ها جمع‌آوری شدند. تحلیل محتوا در سه سطح بازو محوری و گزینشی انجام شدند. نتیجۀ داده‏ها با تحلیل محتوا، 106 ویژگی و شاخص و 26 ریز مقوله و شش مقوله کلی بود که در قالب مدل پارادایمی شاملِ شرایط علّی (ساختاری)؛ مقولۀ اصلی (رفتاری)؛ راهبردها (؛ نهادی)؛ شرایط مداخله‏ای (فردی)؛ زمینه (ویژگی‌های محیطی)؛ پیامدها (کارآفرینی دانشگاه)؛ فرآیندِ دانشگاه کارآفرین در دانشگاه‌های ایران و روابط بین ابعاد مختلف و عناصرشان را انعکاس می‏دهند.

کلیدواژه‌ها


احمدپورداریانی، م. (1393). کارآفرینی. تهران: ساکو.

استراوس، کن. (1394). مبانی پژوهش کیفی (چاپ سوم). ترجمة ابراهیم، افشار. تهران: نی.

تقی پورظهیر، ع.، و حسن مرادی، ن. (1385). الگوی مناسب ایجاد دانشگاه کارآفرین. مجله علمی پژوهشی اقتصاد و مدیریت، (69)، 31-40.

تقی زاده، ه.، و محمدپورشاطری، م. (1387). شناسایی وظایف و مأموریت‏های دانشگاه کارآفرین. نشریه علوم تربیتی، 2، 68-41.

داوری، ع. و رضازاده، آ. (1395). مدل‏سازی معادلات ساختاری با نرم‏افزار پی آل اس (چاپ سوم). تهران: جهاد دانشگاهی.

خاکی، غ. ر. (1391). روش تحقیق (با رویکرد پایان نویسی). تهران: فوژان.

ساغری، ف.، اسماعیلی، ع. و حسین زاده، ب. (1397). بررسی عوامل مؤثر بر توسعه آموزش کارآفرینی در دانشگاه‌های استان مازندران. مجله پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12(ویژه‌نامه)، 1029-1043.

سرمد، ز.، بازرگان، ع.، و حجازی، ا. (1393). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری (چاپ بیست و ششم). تهران: آگاه.

شریف‌زاده، ف.، رضوی، س. م.، زاهدی، ش. و نجاری، ر. (1388). طراحی و تبیین الگوی عوامل مؤثر بر کارآفرینی دانشگاه. مجله توسعه کارآفرینی، 2(6)، 11-38.

شیخ‌الاسلامی، ع.، کریمیان‏پور، غ. و کیانی، ع. (1398). پیش‏‏بینی قصد کارآفرینی دانشجویان بر اساس سرمایه‏‏ی روان‌شناختی و انطباق‏‏پذیری مسیر شغلی. مجله پژوهش در نظام‌های آموزشی، 13(44)، 89-103.

صمدی میارکلائی، ح.، آقاجانی، ح.، و صمدی میارکلائی، ح. (1393). ارزیابی شاخص‌های دانشگاه کارآفرین در دانشگاه مازندران. توسعه کارآفرینی، 369-388.

کردنائیج، ا.، احمدی، پ.، قربانی، ز. و نیاکان لاهیجی، ن. (1391). بررسی ویژگی‌های دانشگاه کارآفرین در دانشگاه تربیت مدرس. فصل‏نامه توسعه کارآفرینی، (3)، 47-64.

واعظی، ف.، و علی پور، ل. (1395). کارآفرینی، پروژه و طرح کسب‏وکار (چاپ اول). تهران: آذرین مهر.

یدالهی فارسی، ج.، زالی، م.، و باقری فرد، م. (1390). شناسایی عوامل -ساختاری مؤثر بر توسعۀ کارآفرینی دانشگاهی؛ مطالعه موردی دانشگاه علمی – کاربردی. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 4 (1)، 17-32.

Ahmadpoordaryani, M. (2014). Entrepreneurship. Tehran, Sacoo. [In persian].

Bronstein, J., & Reihlen, M. (2014). Entrepreneurial university archetypes: A meta-synthesis of case study literature. Industry and Higher Education28(4), 245-262.

Clark, B. R. (1998). Creating entrepreneurial universities: Organizational pathways of transformation. Issues in higher education. Elsevier Science Regional Sales, 665 Avenue of the Americas, New York, NY 10010 (paperback: ISBN-0-08-0433545; hardcover: ISBN-0-08-0433421, $27).

Çolakoğlu, N., & Gözükara, İ. (2016). A comparison study on personality traits based on the attitudes of university students toward entrepreneurship. Procedia-Social and Behavioral Sciences229, 133-140.

Creswell, J. W., & Miller, D. L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry. Theory into practice39(3), 124-130.

Davari, A., & Rezazadeh, A. (2015). Modeling of structural equations with pls software. Tehran: Publication of jehade daneshgahi. [In persian].

Etzkowitz, H. (2003). Research groups as ‘quasi-firms’: the invention of the entrepreneurial university. Research policy32(1), 109-121.

Gibb, A. (2005). Towards the entrepreneurial university: entrepreneurship education as a lever for change. Policy paper3, 1-46.

Guerrero, M., & Urbano, D. (2012). The development of an entrepreneurial university. The journal of technology transfer37(1), 43-74.

Hjdin, B., Anuarr, A., Usman, M., et al (2015).The effectiveness of entrepreneurship education program in upgrading entrepreneurial skills among public university students. Journal of Elsevier, 224, 117-123.

Ismail, K., Anuar, M., Ahmad, O., et al (2015). Entrepreneurial intention entrepreneurial orientation of faculty and students to wards commercialization. Journal of Elsevier, 181, 349- 355.

Khaki, G. (2012). Research method with dissertation writing approach. Tehran: Publication of fouzhan. [In persian].

Küttim, M., Kallaste, M., Venesaar, U., & Kiis, A. (2014). Entrepreneurship education at university level and students’ entrepreneurial intentions. Procedia-Social and Behavioral Sciences110, 658-668.

Kordnaich, A., Ahmadi, P., & Ghorbani, Z. (2012). Studying of characteristics of entrepreneurship university in Tarbiat modarres university. Journal of entrepreneurship development, 5(3), 47-64. [In persian].

O’Shea, R., Allen, T., & Morse, K. (2005). Creating the entrepreneurial university: the case of MIT. In Academy of Management Conference, Hawaii.

Philpott, K., Dooley, L., O'Reilly, C., & Lupton, G. (2011). The entrepreneurial university: Examining the underlying academic tensions. Technovation31(4), 161-170.

Röpke, J. (1998). The Entrepreneurial University: Innovation, academic knowledge creation and regional development in a globalized economy. Department of Economics, Philipps-Universität Marburg, Germany. available at: www.wiwi.uni-marburg. de/Lehrstuehle/ VWL/Witheo3/documents/entreuni.pdf.

Saghari, F., Esmaeeli, A., & Hosseinzadeh, B. (2018). Studying of effective factors on entrepreneurship education In universities of Mazandaran province, Journal of research in educational systems, 12(Special Issue), 1029-1043. [In persian].

Samadimiarkalaei, H., Aghajani, H., & Samadimiarkalei, H. (2014). Evaluation of entrepreneurship university in Mazandaran university based on fuzzy method. Journal of Entrepreneurship Development, 7(2), 369-388. [In persian].

Sarmad, Z., & Bazarghan, A., & Hejazi, A. (2014). Research methods in behavioral sciences. Tehran: Publication of Aghah. [In persian].

Sharifzadeh, F., Razavi, S. M., Zahedi, Sh., & Najari, R. (2008). The design and explanation of the factors affecting academic entrepreneurship. Entrepreneurship Development Quarterly,6(5), 38-11. [In persian].

Sheykholeslami, A., Karimianpoor, G., & Kiani, A. (2019). The Prediction of Entrepreneurial Intention of University Students Based on Psychological Capital and Career Adaptability. Journal of research in educational systems, 13(44), 98-103. [In persian].

Siegel, D. S., Waldman, D. A., Atwater, L. E., & Link, A. N. (2003). Commercial knowledge transfers from universities to firms: improving the effectiveness of university–industry collaboration. The Journal of High Technology Management Research14(1), 111-133.

Strauss, A., & Corbin, J. (2015). Basics of qualitative research. Translated by Afshar E, Tehran, Ney. [In persian].

Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research techniques. Thousand Oaks, CA: Sage publications.

Taghipoorzahir, A., & Hasanmoradi, N. (2006). Becoming model for making of entrepreneurship University. Journal of economy & management, 69, 31-40. [In persian].

Taghizadeh, H. & Mohammdpoorshateri, M. (2008). Exploration of duties & commissions of entrepreneurship university. Journal of educational sciences, 2, 41-68. [In prsian].

Tijssen, R. J. (2006). Universities and industrially relevant science: Towards measurement models and indicators of entrepreneurial orientation. Journal of Research Policy, 35(10), 1569- 1585.

Vaezishokoh, F., & Alipour, L. (2016). Entrepreneurship project and Business plan.Tehran, Publication of Azarinmehr. [In persian].

Yadollahifarsi, J., Zali, M., & Bagherifard, M. (2011). Exploration of effective structural factors on development of entrepreneur university one case studying on appliedness & scientific university. Journal of technology & science policy, 4(1), 17-32. [In prsian].

Yurtkoru, E. S., Acar, P., & Teraman, B. S. (2014). Willingness to take risk and entrepreneurial intention of university students: An empirical study comparing private and state universities. Procedia-Social and Behavioral Sciences150, 834-840.

Zhou, C., & Peng, X. M. (2008). The entrepreneurial university in China: nonlinear paths. Science and Public Policy35(9), 637-646.